michalskig lista publikacji 2009 listopad

Lista: | DOC | DOCX | PDF ||

publikacje: 19 listopada 2009

Artykuły w czasopismach recenzowanych i pojedyncze rozdziały w monografiach: Effectiveness of investments in operating Cash, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Journal of Corporate Treasury Management, ISSN 1753-2574, vol. 3, iss. 1, December 2009, s. Innowacyjne podejście do zarządzania aktywami bieżącymi, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Kreowanie działań innowacyjnych i przedsiębiorczych, W.Potwora [red.], ISBN 978-83-88980-74-95, WSZiA Opole 2009, s. 213-233 Value Based Management Approach in Inventory Management, [G. Michalski, autorstwo = 100%], INTERNATIONAL PROBLEMS (“Medunarodni problemi”) vol. LXI, no. 1-2/2009, ISSN 0025-8555, Institute of International Politics and Economics, Beograd, s. 36-47Balances of Cash and the Firm Value, [G. Michalski, autorstwo = 100%], ECONOMIC REVIEW. QUARTERLY JOURNAL OF THE UNIVERSITY OF ECONOMICS BRATISLAVA, ISSN: 0323-262X, vol. XXXVIII, no. 1/2009, Bratislava 2009, s. 40-48. Target Liquid Balances and Value of the Firm, [G. Michalski, autorstwo 100%], Zagreb International Review of Economics & Business no. 1, vol. XII, May 2009, ISSN 1331-5609, s. 1-18. Influence of the Accounts Receivable Factoring on the Firm Value, [G. Michalski, autorstwo 100%], Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu nr 48, (Zarządzanie Finansami Firm – Teoria i Praktyka, B. Bernaś (red.)), Wrocław 2009, ISBN 978-83-7011-960-7, s. 566-574. Decreasing Negative Delivery Risk Influence on the Recipients’Firm Value: Porfolio Approach, [G. Michalski, autorstwo 100%], Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu nr 48, (Zarządzanie Finansami Firm – Teoria i Praktyka, B. Bernaś (red.)), Wrocław 2009, ISBN 978-83-7011-960-7, s. 557-565. Риски и капитальные затраты: влияние Джереми-фонда на создание капитала малых предприятий, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Регион: экономика и социология 2009; 292(1):238-250, (Risks and capital costs: how JEREMIE fund initiative helps to create SME capital, Journal Region: Economics and Sociology). Value Based Inventory Management, [G. Michalski, autorstwo 100%], Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu nr 27 (Ekonometria 22, J. Dziechciarz (red.)), Wrocław 2008, ISSN 1899-3192, ISSN 1507-3866, s. 86-94. Wpływ ryzyka dostawców na wartość przedsiębiorstwa odbiorcy. Propozycja zastosowania podstaw teorii portfela do doboru dostawców, [G. Michalski, autorstwo 100%], [w] ZARZĄDZANIE FINANSAMI, D.Zarzecki (red.), Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr 520, seria: Finanse, Rynki finansowe, Ubezpieczenia nr 14, ISSN 1640-6818, 1733-2842, s. 365-374. A portfolio management approach in accounts receivable management, [G. Michalski, autorstwo 100%], SOUTH EAST EUROPEAN JOURNAL OF ECONOMICS AND BUSINESS, vol. 3 / no. 2, Sarajevo November 2008, ISSN 1840-118X, s. 89-95. Inventory and risk management: decreasing delivery risk of purchasers, [G. Michalski, autorstwo 100%], ROMANIAN JOURNAL OF ECONOMICS (ISSN 1220-5567), 2008, vol. 27, no. 2(36), s. 95-103. Factoring and the firm value, [G. Michalski, autorstwo 100%], FACTA UNIVERSITATIS, Series: Economics and Organization (ISSN 0354-4699), 2008; 5(1), s. 31-38. Cash management models In firm with seasonal production, [G. Michalski, autorstwo 100%], PROCEEDINGS 12th International Scientific Conference, AIESA, Building of society based on knowledge, Bratislava 2008, ISBN 978-80-8078-233-7. Value Based Working Capital Level, [G. Michalski, autorstwo = 100%], MANAGEMENT (ISSN 1820-0222), 2008; 13(49), s. 13-22. Managing risk: factoring influence on the enterprise value, [G. Michalski, autorstwo = 100%], MANAGEMENT (ISSN 1820-0222), 2008; 13(50), s. 93-100. Determinants of accounts receivable level, [G. Michalski, autorstwo = 100%], ACTA OECONOMICA PRAGENSIA (ISSN 0572-3043), 2008; 16(5), s. 47-56. Corporate inventory management with value maximization in view. [G. Michalski, autorstwo = 100%], Agricultural Economics , 54/2008(5), ISSN 0139 – 570X, 2008, s.187-192. Decreasing negative delivery risk influence on the recipents firm value: portfolio approach, [G. Michalski, autorstwo 100%], ICBE 2008, Management & Marketing, C. Chiru i inni (red.), Constanza 2008, ISBN 978-973-692-233-6, s. 50-56. Decreasing operating risk in accounts receivable management: influence of the factoring on the firm value, [G. Michalski, autorstwo 100%], MANAGING AND MODELING OF FINANCIAL RISK, D. Dluhosova (red.), VSB – Technical University of Ostrava, Ostrava 2008, ISBN 978-80-248-1846-7, s. 130-137. Faktoring i jego wpływ na wzrost wartości przedsiębiorstwa faktoranta, [G. Michalski, autorstwo 100%], RYNEK FINANSOWY. INSPIRACJE Z INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ., P.Karpuś, J.Węcławski (red.), UMCS Lublin 2008, ISBN 978-83-227-2885-7, s. 611-616. Finansowa efektywność inwestycji w kapitał pracujący netto przedsiębiorstwa, [G. Michalski, autorstwo 100%], WARTOŚĆ JAKO KRYTERIUM EFEKTYWNOŚCI, T. Dudycz (red.), Politechnika Wrocławska, Wrocław 2008, ISBN 978-83-926902-1-4, s. 97-100. Firm value and net current assets investments, [G. Michalski, autorstwo 100%], ICBE 2008, Management & Marketing, C. Chiru i inni (red.), Constanza 2008, ISBN 978-973-692-233-6, s. 57-66. Liquidity or profitability: financial effectiveness of investments in working capital, [G. Michalski, autorstwo 100%], EUROPEAN FINANCIAL SYSTEMS, P. Cervinek (red.), Masarykova Univerzita, Brno 2008, ISBN 978-80-210-4628-3, s. 129-138. Managing operational risk In the firm: portfolio approach In trade credit decissions, [G. Michalski, autorstwo 100%], Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu nr 6 (1206) (Ekonometria 21, J. Dziechciarz (red.)), Wrocław 2008, ISSN 1899-3192, ISSN 1507-3866, s. 107-119. Operational risk in current assets investment decisions: Portfolio management approach in accounts receivable, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Agricultural Economics , 54/2008(1), ISSN 0139 – 570X, 2008, s.12-19. Operational risk of purchasers. Portfolio management approach in accounts receivable management, [G. Michalski, autorstwo = 100%], ECONOMIC REVIEW. QUARTERLY JOURNAL OF THE UNIVERSITY OF ECONOMICS BRATISLAVA, ISSN: 0323-262X, vol. XXXVII, no. 1/2008, Bratislava 2008, s. 22-34. Risk reduction in SME financing: JEREMIE fund influence on financial situation of small and middle enterprises, [G. Michalski, autorstwo 100%], MANAGING AND MODELING OF FINANCIAL RISK, D. Dluhosova (red.), VSB – Technical University of Ostrava, Ostrava 2008, ISBN 978-80-248-1846-7, s. 138-147. The firm value creation role of risk based cash balances, [G. Michalski, autorstwo 100%], Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 1195 (Ekonometria 20, J. Dziechciarz (red.)), Wrocław 2008, ISSN 0324-8445, ISSN 1507-3866, s. 175-184. Ukierunkowana na wzrost wartości przedsiębiorstwa efektywność inwestycji w operacyjne zasoby gotówki, [G. Michalski, autorstwo 100%], Ekonomia Menedżerska (Managerial Economics), 4/2008, ISSN 1898 – 1143, s. 93-113. Value-Based Inventory Management, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Romanian Journal of Economic Forecasting 9(1)/2008, ISSN 1582-6163, Institute of Economic Forecasting, Bucharest 2008, s. 82-90. Wartość płynności przedsiębiorstwa – zarys zagadnienia, [G. Michalski, autorstwo = 100%], [w:] Problemy zarządzania we współczesnych organizacjach. Teoria i praktyka, W. Polak, T. Noch (red.), GWSA, Gdańsk 2008, ss. 85-99. Wpływ długości cyklu operacyjnego na wzrost wartości przedsiębiorstwa, [G. Michalski, autorstwo 100%], w: Finanse wobec sfery realnej gospodarki, K. Znaniecka, T. Zieliński (red.), Katowice 2008, ISBN 978-83-7246-593-1, t.2, s. 89-95. Wpływ funduszu JEREMIE na finansową sytuację mikro i małych przedsiębiorstw, [G. Michalski, autorstwo 100%], INSTYTUCJONALNE I RYNKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE, E.Michalski, S.Piocha (red.), PTE Koszalin 2008, ISBN 83-920684-3-2, s. 389-401. Wpływ ryzyka pogodowego na finansową efektywność przedsiębiorstwa, [J. Kupczyk = autorstwo 50%, G. Michalski = autorstwo 50%], WARTOŚĆ JAKO KRYTERIUM EFEKTYWNOŚCI, T. Dudycz (red.), Politechnika Wrocławska, Wrocław 2008, ISBN 978-83-926902-1-4, s. 101-110. Elementy teorii portfela w zarządzaniu należnościami, [G. Michalski, autorstwo = 100%], [w:] B. Bernaś, W. Pluta [red.], „Zarządzanie finansami firm – teoria i praktyka”, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 1159, Wrocław 2007, PL ISSN 0324-8445, s. 273-283. Portfolio management approach in trade credit decision making, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Romanian Journal of Economic Forecasting 3/2007, ISSN 1582-6163, Institute of Economic Forecasting, Bucharest 2007, ss. 42-53 (oraz: Portfolio management approach in trade credit decision making, INTERNATIONAL PROBLEMS (“Medunarodni problemi”), ISSN 0025-8555, Institute of International Politics and Economics, Beograd 2007, ss. 546-559; oraz: Portfolio management approach in trade credit decision making, ACTA ACADEMICA KARVINIENSIA 2/2007, ISSN 1212-415X, Slezska Univerzita v Opave, Karvina 2007, ss. 77-87). Portfolio theory approach in the value based accounts receivable management, [G. Michalski, autorstwo = 100%], w: J. Krajicek [red.], “European financial systems 2007″, Masaryk University, Faculty of Economics and Administration, Department of Finance, Brno 2007, ISBN 978-80-210-4319-0, s. 255-263. Powody utrzymywania gotówki w przedsiębiorstwie i ich relacja do ryzyka, [G. Michalski, autorstwo = 100%], w: W. Pluta [red.], „Zarządzanie Finansami Przedsiębiorstw – Teoria i Praktyka”, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 1152, Wrocław 2007, PL ISSN 0324-8445, s. 365-375. Trade credit decision making based on portfolio management approach, [G. Michalski, autorstwo = 100%], EKONOMIKA 2007 / 80, ISSN 1392-1258, Vilnius University Publishing House 2007, ss. 40-50. Value Based Trade Credit Decision Making, [G. Michalski, autorstwo = 100%], [w:] E. Urbańczyk [red.], “The problems of Company Value Management”, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2007, ISBN 9788360903384, s. 173-180. Value-based Inventory Management, [G. Michalski, autorstwo = 100%], [w:] D. Dluhošová [red.], “Financial Management of Firms and Financial Institutions”, VSB, Ostrava 2007, ISBN 9788024815510, s. 163-171. VBEOQ – optymalna z punktu widzenia maksymalizacji wartości przedsiębiorstwa wielkość zamówienia zapasów, [G. Michalski, autorstwo = 100%], w: E. Urbańczyk [red.], „Strategie wzrostu wartości przedsiębiorstwa”, Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2007, ISBN 978-83-60585-04-7, s. 523-531. Wpływ decyzji w zakresie strategii zarządzania kapitałem obrotowym netto na wartość przedsiębiorstwa, [G. Michalski, autorstwo = 100%], [w:] P. Karpuś, J. Węcławski [red.], „Problemy rozwoju rynku finansowego w aspekcie wzrostu gospodarczego”, UMCS Lublin 2007, ISBN 9788322727409, s. 564 – 570. Wskaźniki poziomu płynności w małym przedsiębiorstwie, [G. Michalski, autorstwo = 100%], [w:] A. Bielawska [red.], „Uwarunkowania rynkowe rozwoju mikro i małych przedsiębiorstw”, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr 458, Ekonomiczne problemy usług nr 10, Szczecin 2007, ISSN 1640-6818, s. 277-285. Czynniki kształtujące koszt kapitału obcego w małym przedsiębiorstwie, [G. Michalski, autorstwo = 100%], w: „Uwarunkowania rynkowe rozwoju mikro i małych przedsiębiorstw”, A. Bielawska [red.], Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 427, „Ekonomiczne problemy usług”, Szczecin 2006, nr 2, ISBN 978-83-7241-543-1, s. 465-471. Optymalna ze względu na wartość przedsiębiorstwa wielkość produkcji (VBPOQ), [G. Michalski, autorstwo = 100%], [w:] P. Karpuś, „Finanse przedsiębiorstwa”, UMCS Lublin 2006, ISBN 83-227-2558-2, s. 245 – 250. Risk-Based Cash Demand in a Firm, [G. Michalski, autorstwo = 100%], [w:] D. Dluhošová [red.], “Managing and modeling of financial risk”, Vysoká Škola Báňská – Technická Univerzita Ostrava, Ostrava 2006, ISBN 80-248-1159-6, s. 179-185. Wpływ czynników kształtujących poziom ostrożnościowych zasobów gotówki na wartość przedsiębiorstwa, [G. Michalski, autorstwo = 100%], w: „Strategie wzrostu wartości przedsiębiorstwa. Teoria i praktyka”, E. Urbańczyk [red.], ZN US nr 434, Prace Instytutu Ekonomiki i Organizacji Przedsiębiorstw nr 48, Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2006, ISSN 1640-6818, t.1, s. 453-458. Zarządzanie finansami mikro- i małych przedsiębiorstw w warunkach ryzyka wynikającego z globalizacji, [G. Michalski, autorstwo = 100%], [w:] „Dylematy teorii i praktyki zarządzania”, M. Duczmal, T. Pokusa (red.), „Finansowo-społeczne problemy zarządzania w mikro- i makroskali”, Polska Akademia Nauk Oddział w Katowicach, Komisja Nauk Prawnych i Ekonomicznych, Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Opolu, Opole 2006, ISBN 83-88980-38-6, t.2, s. 46-64. Krótkoterminowe źródła finansowania małych i średnich przedsiębiorstw, [G. Michalski, autorstwo = 100%], w: „Przekształcenia rynku finansowego w Polsce”, opracowanie monograficzne pod red. P. Karpuś, J. Węcławski, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2005, t. 2, s. 171-184. Metody kontrolowania prawidłowości spływu należności, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Finanse, Bankowość, Rachunkowość nr 3, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 1062, Wydawnictwo AE, Wrocław 2005, s. 33-42. Optymalny poziom płynności finansowej w MŚP, [G. Michalski, autorstwo = 100%], w: „Rozprawy i studia”, pod red. A. Bielawska, US, Szczecin 2005, t. 571, s. 185-194. Strategie zarządzania kapitałem obrotowym a wzrost wartości MŚP, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów, Zeszyt Naukowy 55, SGH, Warszawa 2005, s. 90-102. Zarządzanie zapasami w małym przedsiębiorstwie, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Finanse, Bankowość, Rachunkowość nr 2, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 1059, Wydawnictwo AE, Wrocław 2005, s. 190-197. Zarządzanie zapasami z uwzględnieniem ryzyka czasu dostaw i jego wpływ na wartość przedsiębiorstwa, [G. Michalski, autorstwo = 100%], [w:] J. Dziechciarz [red.], „Zastosowania metod ilościowych”, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 1096, Ekonometria nr 15, Wydawnictwo AE, Wrocław 2005, PL ISSN 0324-8445, PL ISSN 1507-3866, s. 285 – 296. Zastosowanie modeli zarządzania środkami pieniężnymi w przedsiębiorstwie, [G. Michalski, autorstwo = 100%], w: „Rynek Finansowy. Szanse i Zagrożenia Rozwoju”, T. 2: Zarządzanie finansami przedsiębiorstw i instytucji, opracowanie monograficzne pod red. P. Karpuś, J. Węcławski, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2005, t. II, s. 39-53. Czynniki obniżające wewnętrzną wartość płynności, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Finanse, Bankowość, Rachunkowość nr 1, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 1012, Wydawnictwo AE, Wrocław 2004, s. 80-88. Definicja i znaczenie krótkoterminowej płynności finansowej, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Zarządzanie finansami firm – Teoria i praktyka, red. W. Pluta, PN 1042, AE, Wrocław 2004, 2 tom, s. 65-72. Metody pośrednio uwzględniające ryzyko operacyjne w zarządzaniu finansami małego przedsiębiorstwa, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Ekonometria nr 14, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 1021, Wydawnictwo AE, Wrocław 2004, s. 335-350. Optymalna wielkość zamówienia zapasów a wartość przedsiębiorstwa, [G. Michalski, autorstwo = 100%], w: Zarządzanie Finansami. Finansowanie przedsiębiorstw w Unii Europejskiej, red. D. Zarzecki, US WNEiZ, Szczecin 2004, s. 291-300. Relacja C/WK jako czynnik determinujący wewnętrzną wartość płynności, [G. Michalski, autorstwo = 100%], w: „Strategie i instrumenty alokacji kapitału finansowego”, opracowanie monograficzne pod red. P. Karpuś, J. Węcławski, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2004, s. 409-419. Bieżące zarządzanie finansami oparte na informacji o wartości płynności i jego wpływ na wartość przedsiębiorstwa, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Zarządzanie nr 1, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 998, Wydawnictwo AE, Wrocław 2003, s. 75-84. Dynamiczny pomiar płynności, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Ekonometria nr 12, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 1002, Wydawnictwo AE, Wrocław 2003, s. 185-199. Informacyjna przydatność statycznych miar poziomu płynności finansowej, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Ekonometria nr 11, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 981, Wydawnictwo AE, Wrocław 2003, s. 214-226. Korzyści firmy z utrzymywania płynności finansowej, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Finanse i Bankowość nr 11, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 972, Wydawnictwo AE, Wrocław 2003, s. 115-124. Optymalny poziom płynności finansowej – propozycja wyznaczania, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Finanse i Bankowość nr 10, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 970, Wydawnictwo AE, Wrocław 2003, s. 30-39. Powody utrzymywania płynności w przedsiębiorstwie produkcyjnym, [G. Michalski, autorstwo = 100%], w: „Zarządzanie Finansami. Mierzenie wyników i wycena przedsiębiorstw”, D. Zarzecki (red.), Uniwersytet Szczeciński, Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Szczecin 2003, ISBN 83-89142-11-2, t.II, s 91-99. Zarządzanie należnościami w małych i średnich przedsiębiorstwach z punktu widzenia wartości płynności finansowej, [G. Michalski, autorstwo = 100%], w: „Finansowe aspekty funkcjonowania małych i średnich przedsiębiorstw”, E. Orechwa-Maliszewska, A. Kopczyk (red.), Wydawnictwo Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania, Białystok 2003, ISBN 83-87256-56-0, s. 357-369. Monografie: Strategie finansowe przedsiębiorstw. Budżetowanie kapitałów i ocena finansowej opłacalności i ryzyka strategicznych decyzji przedsiębiorstw, [G. Michalski, autorstwo = 100%], ODDK, Gdańsk 2009, ISBN 83-74265-67-6. Ocena finansowa kontrahenta na podstawie sprawozdań finansowych, [G. Michalski, autorstwo = 100%], ODDK, Gdańsk 2008, ISBN 83-74265-09-6. Wartość płynności w bieżącym zarządzaniu finansami, [G. Michalski, autorstwo = 100%], CeDeWu, Warszawa 2004. Finansowe strategie przedsiębiorstwa. Podstawy teorii i przykłady, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Monografie i Opracowania Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu, Wydawnictwo WSZiA, Opole 2004. Podstawy zarządzania finansami przedsiębiorstwa, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Monografie WSZ Edukacja, Wrocław [Wydanie 1 w r. 2003; wydanie 2 w r. 2004]. Podręczniki akademickie, poradniki i leksykony: Tajniki finansowego sukcesu dla mikrofirm. Od uruchomienia do stabilnego wzrostu, K. Prędkiewicz, G. Michalski [G. Michalski, autorstwo = 50%], CHBeck, Warszawa, 2007 [książka nominowana do nagrody „Złote Skrzydła 2007” Gazety Prawnej, w zakresie „Zarządzania”]. Płynność finansowa w małych i średnich przedsiębiorstwach, [G. Michalski, autorstwo = 100%], WN PWN, Warszawa 2005. W. Pluta, G. Michalski, Krótkoterminowe zarządzanie kapitałem. Jak utrzymać płynność?, [G. Michalski, autorstwo = 80%, W. Pluta, autorstwo = 20%], CHBeck, Warszawa 2005. Analiza i ocena sytuacji finansowej MŚP, [G. Michalski, autorstwo rozdziału 3], w: Finanse małych i średnich przedsiębiorstw, red. W. Pluta, PWE Warszawa 2004, s. 100-130; Załącznik 2, [G. Michalski, autorstwo załącznika 2], w: Finanse małych i średnich przedsiębiorstw, red. W. Pluta, PWE Warszawa 2004, s. 347-356; Załącznik 3, [G. Michalski, autorstwo załącznika 3], w: Finanse małych i średnich przedsiębiorstw, red. W. Pluta, PWE Warszawa 2004, s. 357-366. Leksykon zarządzania finansami, [G. Michalski, autorstwo = 100%], CH Beck, Warszawa 2004. (c) Grzegorz Michalski, http://michalskig.com/ || Szukasz ciekawych usług finansowych? Moje profile: NF | profeo | XinG | LinkedIn | Ryze | GL | WP | SSRN | RepEC | AV | BP | PR | Worldwide Directory of Finance Faculty and Professionals | C.H. Beck | WN PWN | eBay | GP | oddk | oddk2 | Aukro | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | A | B | C | D | E | F | G | H | J | K | L | M | N | O | P | R | pubdoc | pubpdf | wkppdf | dyplp | dyplj | Strona Główna || Informacje i materiały dla studentów || Seminarium dyplomowe online || Szkolenia finansowe || AV || WKP || Framax || PUBLIKACJE: SSRN || PUBLIKACJE: REPEC || MY IC || SP || CV Kontakt: EMAIL: Grzegorz.Michalski[at]ue.wroc.pl “[at]“ zamień na: “@” | | GG: 10800054 |||||||| //////// //////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

<!–[if gte mso 9]> Normal 0 21 false false false PL X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–> <!–[endif]–>

Effectiveness of investments in operating Cash, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Journal of Corporate Treasury Management, ISSN 1753-2574, vol. 3, iss. 1, December 2009, s..

Innowacyjne podejście do zarządzania aktywami bieżącymi, [G. Michalski, autorstwo = 100%], Kreowanie działań innowacyjnych i przedsiębiorczych, W.Potwora [red.], ISBN 978-83-88980-74-95, WSZiA Opole 2009, s. 213-233.

Podstawowym źródłem informacji stanowiących fundament do podejmowania decyzji w procesie zarządzania finansami przedsiębiorstwa są sprawozdania finansowe. Sprawozdania finansowe prowadzone są najczęściej w układzie miesięcznym i rocznym. Sprawozdania takie jak bilans, rachunek zysków i strat oraz sprawozdanie z przepływów pieniężnych sporządzane są dla okresu rocznego. Ich forma uregulowana jest prawnie przez Ustawę o Rochunkowości . Sprawozdania finansowe stanowią podstawę do statycznej i dynamicznej analizy i oceny stanu i wyników finansowych przedsiębiorstwa.

Bilans
Bilans przedsiębiorstwa jest syntetycznym, dwustronnym zestawieniem wszystkich aktywów i pasywów sporządzonym na określony dzień. Mianem aktywów określa się wszystkie składniki majątkowe, a pasywami źródła finansowania tych składników majątkowych.
Suma wszystkich znajdujących się w dyspozycji przedsiębiorstwa składników majątkowych równa jest sumie źródeł ich finansowania. W przypadku przeciętnego przedsiębiorstwa, wszystkie składniki majątku takie jak teren zajmowany przez przedsiębiorstwo, hale produkcyjne, maszyny i urządzenia w nim się znajdujące, środki transportu, należności od odbiorców produktów i usług świadczonych przez to przedsiębiorstwo, środki pieniężne itp. są aktywami i zapis o ich wartości znajduje się po lewej stronie bilansu (względnie w górnej części bilansu), po stronie aktywów. Natomiast pasywa informują o tym skąd pochodzą środki za które przedsiębiorstwo zgromadziło posiadane przez siebie aktywa.
W bilansie aktywa są uporządkowane według stopnia płynności, to znaczy od najmniej do najbardziej płynnych. Chodzi tu o płynność w znaczeniu „zamienialności” jednego aktywa na drugie a w szczególności chodzi o łatwość spieniężenia danych aktywów. Z tego powodu, aktywa trwałe znajdują się w górnej części aktywów, natomiast środki pieniężne znajdują się w dolnej części aktywów.
Kryterium uporządkowania w bilansie pasywów jest termin ich wymagalności. Dlatego przy prezentacji bilansu ułożone są one od kapitałów własnych do zobowiązań krótkoterminowych.

W skład aktywów przedsiębiorstwa wchodzą:
A. Aktywa trwałe:
Wartości niematerialne i prawne
Rzeczowe aktywa trwałe
Należności długoterminowe
Inwestycje długoterminowe
Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe
B. Aktywa obrotowe:
Zapasy
Należności krótkoterminowe
Inwestycje krótkoterminowe
Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe

Tabela
Bilans
Aktywa Pasywa
A. Aktywa trwałe
I. Wartości niematerialne i prawne
l. Koszty zakończonych prac rozwojowych
2. Wartość firmy
3. Inne wartości niemateria1ne i prawne
4. Zaliczki na poczet wartości niematerialnych i prawnych
II. Rzeczowe aktywa trwałe
l. Środki trwałe
a) grunty (w tym prawo wieczystego użytkowania)
b) budynki, lokale oraz obiekty inżynierii lądowej i wodnej
c) urządzenia techniczne i maszyny
d) środki transportu
e) inne środki trwałe
2. Środki trwałe w budowie
3. Zaliczki na środki trwałe w budowie
III. Należności długoterminowe
l. Od jednostek powiązanych
2. Od pozostałych jednostek
IV. Inwestycje długoterminowe
l. Nieruchomości
2. Wartości niematerialne i prawne
3. Długoterminowe aktywa finansowe
a) w jednostkach powiązanych
- udziały lub akcje
- inne papiery wartościowe
- udzielone pożyczki
- inne długoterminowe aktywa finansowe
b) w pozostałych jednostkach
- udziały lub akcje
-inne papiery wartościowe
- udzielone pożyczki
- inne długoterminowe aktywa finansowe
4. Inne inwestycje długoterminowe
V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe
1. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
2. Inne rozliczenia międzyokresowe
B. Aktywa obrotowe
I. Zapasy
1. Materiały
2. Półprodukty i produkty w toku
3. Produkty gotowe
4. Towary
5. Zaliczki na dostawy
II. Należności krótkoterminowe
1. Należności od jednostek powiązanych
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:
- do 12 miesięcy
- powyżej 12 miesięcy
2. Inne
3. Należności od pozostałych jednostek
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:
- do 12 miesięcy
- powyżej 12 miesięcy
b) z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń
c) dochodzone na drodze sądowej
d) inne
III. Inwestycje krótkoterminowe
1. Krótkoterminowe aktywa finansowe
a) w jednostkach powiązanych
- udziały lub akcje
- inne papiery wartościowe
- udzielone pożyczki
- inne krótkoterminowe aktywa finansowe
b) w pozostałych jednostkach
- udziały lub akcje
- inne papiery wartościowe
- udzielone pożyczki
- inne krótkoterminowe aktywa finansowe
c) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne
- środki pieniężne w kasie i na rachunkach
- inne środki pieniężne
- inne aktywa pieniężne
2. Inne inwestycje krótkoterminowe
IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe A. Kapitał (fundusz) własny
I. Kapitał (fundusz) podstawowy
II. Należne wpłaty na kapitał podstawowy (wielkość ujemna)
III. Udziały (akcje) własne (wielkość ujemna)
IV. Kapitał (fundusz) zapasowy
V. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny
VI. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe
VII. Zysk (strata) z lat ubiegłych
VIII. Zysk (strata) netto
IX. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania
I. Rezerwy na zobowiązania
l. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
2. Rezerwa na świadczenia emeryta1ne i podobne
a) długoterminowa
b) krótkoterminowa
3. Pozostałe rezerwy
a) długoterminowe
b) krótkoterminowe
II. Zobowiązania długoterminowe
l. Wobec jednostek powiązanych
2. Wobec pozostałych jednostek
a) kredyty i pożyczki
b) z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych
c) inne zobowiązania finansowe
d) inne
III. Zobowiązania krótkoterminowe
l. Wobec jednostek powiązanych
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności:
- do 12 miesięcy
- powyżej 12 miesięcy
b) inne
2. Wobec pozostałych jednostek
a) kredyty i pożyczki
b) Z tytułu dłużnych papierów wartościowych
c) inne zobowiązania finansowe
d) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności:
- do 12 miesięcy
- powyżej 12 miesięcy
e) zaliczki otrzymane na dostawy
f) zobowiązania wekslowe
g) z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń
h) z tytułu wynagrodzeń
i) inne
3. Fundusze specjalne
IV. Rozliczenia międzyokresowe
1. Ujemna wartość firmy
2. Inne rozliczenia międzyokresowe
a) długoterminowe
b) krótkoterminowe
Aktywa razem Pasywa razem
Źródło: Ustawa o rachunkowości, Dz. U. 2002, nr 76, poz. 694.
W tabeli 1.1.1. przedstawiono obowiązujący wg Ustawy o Rachunkowości, układ bilansu dla jednostek gospodarczych nie będących bankami i ubezpieczycielami.
Do pierwszej części aktywów zaliczone są aktywa trwałe. Obejmują one te środki przedsiębiorstwa, które są użytkowane przez nie w dłuższym niż 12 miesięcy okresie. W skład aktywów trwałych wchodzą wartości niematerialne i prawne. Zalicza się do nich nabyte przez przedsiębiorstwo prawa majątkowe. Są to między innymi: patenty, licencje, oprogramowanie komputerowe, znaki towarowe, prawa autorskie, koncesje i wartość firmy.
Drugim elementem aktywów trwałych są rzeczowe aktywa trwałe. Obejmują one składniki będące własnością bądź współwłasnością przedsiębiorstwa. Zalicza się do nich: budynki, budowle, grunty, prawo do wieczystego użytkowania gruntów, maszyny, urządzenia, oraz środki transportu. Są to, zatem składniki, które przedsiębiorstwo zamierza wykorzystywać w trakcie swojej działalności dłużej niż rok. Rzeczowe aktywa trwałe, są w bilansie wyceniane według wartości netto. Jest to różnica wartości brutto i wielkości umorzenia.
Kolejnym składnikiem aktywów trwałych są należności długoterminowe. Są to należności o terminie spłaty na dzień bilansowy dłuższym niż 12 miesięcy. Czwartym elementem aktywów rzeczowych są inwestycje długoterminowe. W ich skład wchodzą nieruchomości, wartości niematerialne i prawne oraz długoterminowe aktywa finansowe. Ostatnim składnikiem aktywów rzeczowych, są długoterminowe rozliczenia międzyokresowe. Są to księgowe koszty uzyskania przychodów w okresach przyszłych.

Drugą część aktywów stanowią aktywa obrotowe. Są to składniki majątku, które w okresie jednego roku mogą być zamienione na gotówkę. W skład aktywów obrotowych wchodzą zapasy. Obejmują one: surowce, materiały, półprodukty i produkty w toku, produkty gotowe i towary, oraz zaliczki na dostawy. W trakcie analizowania sytuacji przedsiębiorstwa, aktywa obrotowe określa się zwyczajowo mianem aktywów bieżących. Jest to uproszczenie, ponieważ zapasów, szczególnie tych trudno zbywalnych, nie można w pełnej wysokości zaliczyć do aktywów bieżących. Zapasy wycenia się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia nie wyższych od ich cen sprzedaży netto na dzień bilansowy.
Kolejny element aktywów obrotowych to należności krótkoterminowe. Są to kwoty, które odbiorcy są winni za zakupione i nie zapłacone dobra (usługi, towary czy produkty gotowe). Normalny termin ich spłaty to krócej niż jeden rok. W trakcie analizowania sytuacji przedsiębiorstwa, interpretacja tej pozycji bywa kłopotliwa. Powodem jest trudność w dokonaniu oceny ściągalności należności od dłużników . W bilansie, należności są wyceniane w kwocie wymaganej do zapłaty.
Inwestycje krótkoterminowe są następnym składnikiem aktywów obrotowych. W ich skład wchodzą krótkoterminowe aktywa finansowe i inne. Zalicza się do nich: udziały, akcje, krótkoterminowe papiery dłużne (obce), inne papiery wartościowe, udzielone pożyczki krótkoterminowe, środki pieniężne oraz inne aktywa pieniężne takie jak czeki i weksle obce. Są to, przede wszystkim inwestycje przedsiębiorstwa w aktywa finansowe. Przedsiębiorstwo dokonuje takich inwestycji po to, aby uzyskać dodatkowe korzyści, często w postaci przychodów finansowych. Krótkoterminowe papiery dłużne są ujawniane w bilansie według cen nabycia. W przypadku ich sprzedaży, różnicę między ich ceną zbycia a ceną nabycia zalicza się do przychodów lub kosztów z operacji finansowych. Środki pieniężne wyceniane są według wartości nominalnej. Środki pieniężne w walutach obcych wyceniane są według średniego kursu NBP w momencie sporządzenia bilansu.
Ostatnim składnikiem aktywów obrotowych są krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe. Chodzi tu o rozliczenia czynne. Związane są one z nakładami, które były poniesione w okresie poprzedzającym okres, w którym się je rozlicza w ciężar kosztów. Zalicza się do nich wszelkiego rodzaju wydatki poniesione z góry, które są rozliczane w okresach następnych.
Analizując sytuację przedsiębiorstwa, dokonuje się oceny jakości aktywów. Jest to próba udzielenia odpowiedzi na pytania :
• W jakim stopniu aktywa są w stanie w przyszłości tworzyć przychody, zyski i wpływy pieniężne?
• Jaka jest ich rzeczywista wartość rynkowa?
Prawą stronę tabeli 1.1.1 stanowią pasywa. Są one źródłami finansowania majątku (czyli aktywów). Na pasywa składają się:
A. Kapitał (fundusz) własny
Kapitał (fundusz) podstawowy
Należne wpłaty na kapitał podstawowy
Udziały (akcje) własne
Kapitał (fundusz) zapasowy
Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny
Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe
Zysk (strata) z lat ubiegłych
Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania
Rezerwy na zobowiązania
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania krótkoterminowe
Rozliczenia międzyokresowe
Pierwszą część pasywów stanowi kapitał (fundusz) własny. Stanowią go pierwotne lokaty kapitałowe właścicieli. O ile kapitał podstawowy występuje w każdej spółce prawa handlowego, o tyle tworzenie kapitału zapasowego w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością jest dobrowolne.
Kolejna pozycja kapitału własnego, to kapitał z aktualizacji wyceny. Powstaje on w wyniku przeszacowań aktywów trwałych. Ma on zapewnić równowagę między aktywami i pasywami przedsiębiorstwa. Zmniejszenie tej pozycji następuje wtedy, gdy przeszacowane aktywa trwałe zostaną sprzedane lub zlikwidowane.
Pozostałe kapitały rezerwowe tworzone są na wypadek utraty wartości aktywów, znanych albo spodziewanych strat lub zobowiązań.
Zysk (strata) z lat ubiegłych to kolejny składnik kapitałów własnych. Podlega on rozliczeniu w kolejnych okresach sprawozdawczych.
Zobowiązania są kapitałem obcym. Zobowiązania długoterminowe to te, których termin spłaty jest powyżej jednego roku. W ich skład wchodzą między innymi długoterminowe pożyczki, obligacje oraz długoterminowe kredyty bankowe.
Kolejną pozycję pasywów stanowią zobowiązania krótkoterminowe. W ich skład wchodzą: pożyczki, obligacje, krótkoterminowe papiery dłużne (własne), kredyty bankowe, zaliczki otrzymane, kredyt handlowy, oraz inne zobowiązania. Cechą wspólną tych zobowiązań jest termin wymagalności do jednego roku.
Ostatnim elementem pasywów są rozliczenia międzyokresowe. Są to bierne rozliczenia. Wynikają z późniejszego regulowania zobowiązań, to znaczy, związane są z koniecznością późniejszego poniesienia wydatku, mimo, że koszty z nim związane zostały już rozliczone w poprzednich okresach.
W tabeli został przedstawiony obowiązujący obecnie układ bilansu. Przedsiębiorstwa prowadzące działalność na niewielką skalę, mogą sporządzić bilans uproszczony. Podawane są w nim wówczas dane odnoszące się do pozycji oznaczonych w tabeli dużymi literami i cyframi rzymskimi. Prawo to dotyczy przedsiębiorstw spełniających równocześnie kryteria:
1. Liczba zatrudnionych przez przedsiębiorstwo nie wyższa niż 50 osób.
2. Łączna suma aktywów przedsiębiorstwa na koniec roku obrotowego mniejsza od równowartości 2 000 000 euro w walucie polskiej.
3. Przychód netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy mniejszy od 4 000 000 euro w walucie polskiej.
Podstawą do obliczenia równowartości w walucie polskiej jest ustalony przez NBP średni kurs euro obowiązujący w dniu bilansowym.

Przykład W tabeli został przedstawiony bilans przedsiębiorstwa DarchemPol. W dalszej części kolejne sprawozdania oraz wskaźniki finansowe będą obliczane dla tego przedsiębiorstwa.
Tabela
Bilans przedsiębiorstwa DarchemPol w latach 200(X-2) – 200X.
AKTYWA 200X-12-31 200(X-1)-12-31 200(X-2)-12-31
A. Aktywa trwałe 3021063 3034079 3124135
I. Wartości niematerialne i prawne 1004 6224 14347
II. Rzeczowe aktywa trwałe 500499 710902 751825
1. Środki trwałe 498581 708984 748703
a) grunty (w tym: prawo użytkowania wieczystego gruntu) 131869 148967 149734
b) budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej 302344 458209 462441
c) urządzenia techniczne i maszyny 44064 77481 97152
d) środki transportu 19406 2955 7182
e) inne środki trwałe 897 21372 32194
2. Środki trwałe w budowie 1918 1918 3122
III. Należności długoterminowe 0 0 0
IV. Inwestycje długoterminowe 2487946 2277138 2280588
3. Długoterminowe aktywa finansowe 2487946 2277138 2280588
a) w jednostkach powiązanych 2487734 2276928 2276928
– udziały lub akcje 2487734 2276928 2276928
b) w pozostałych jednostkach 212 210 3661
– udziały lub akcje 212 210 3661
V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe 31614 39815 77375
1. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 31614 39815 77375
B. Aktywa obrotowe 679669 503874 577696
I. Zapasy 267944 291376 362540
1. Materiały 91393 22570 39189
2. Półprodukty i produkty w toku 13135 8335 8817
3. Produkty gotowe 148145 114340 152692
4. Towary 12837 137363 161840
5. Zaliczki na poczet dostaw 2435 8768 3
II. Należności i roszczenia 392426 173059 164994
1. Należności od jednostek powiązanych 129451 1804 1804
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty: 129451 1804 1804
– do 12 miesięcy 129451 1804 1804
2. Należności od pozostałych jednostek 262975 171255 163190
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty: 189225 132233 107365
– do 12 miesięcy 189225 132233 107365
b) z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń 23180 19757 33689
c) inne 50569 19265 22137
III. Inwestycje krótkoterminowe 14030 36583 47559
1. Krótkoterminowe aktywa finansowe 14030 36583 47559
c) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne 14030 36583 47559
– środki pieniężne w kasie i na rachunkach 14030 23699 41824
– inne środki pieniężne 0 12884 5735
IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe 5270 2857 2603
SUMA AKTYWÓW 3700732 3537953 3701831
PASYWA 200X-12-31 200(X-1)-12-31 200(X-2)-12-31
A. Kapitał (fundusz) własny 2696361 2490979 2324234
I. Kapitał (fundusz) podstawowy 75275 75275 75275
III. Udziały (akcje) własne (wielkość ujemna) -41603 0 0
IV. Kapitał (fundusz) zapasowy 1042102 1006448 997630
V. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny 1596478 1591481 1457141
VII. Zysk (strata) z lat ubiegłych -182224 -205811 -157265
VIII. Zysk (strata) netto 206334 23587 -48546
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 1004371 1046974 1377597
I. Rezerwy na zobowiązania 446918 451970 655262
1. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 350210 340346 485209
2. Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne 24458 20811 23527
a) długoterminowa 24458 20811 23527
3. Pozostałe rezerwy 72250 90813 146526
b) krótkoterminowe 72250 90813 146526
II. Zobowiązania długoterminowe i fundusze specjalne 63000 0 0
1. Wobec jednostek powiązanych 63000 0 0
III. Zobowiązania krótkoterminowe i fundusze specjalne 494392 594907 722335
1. Wobec jednostek powiązanych 311 159 167
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności: 311 159 167
– do 12 miesięcy 311 159 167
2. Wobec pozostałych jednostek 310909 392764 482059
a) kredyty i pożyczki 96150 54446 118856
d) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności: 122073 228392 274622
– do 12 miesięcy 122073 228392 274622
e) zaliczki otrzymane na dostawy 5898 0 0
g) z tytułu podatków ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń 46226 49343 33881
h) z tytułu wynagrodzeń 34596 54819 50688
i) inne 5967 5764 4013
3. Fundusze specjalne 183172 201984 240108
IV. Rozliczenia międzyokresowe i przychody przyszłych okresów 61 96 0
2. Inne rozliczenia międzyokresowe 61 96 0
– krótkoterminowe 61 96 0
SUMA PASYWÓW 3700732 3537953 3701831
Źródło: Opracowano na podstawie: Ustawa o rachunkowości, Dz. U. 2002, nr 76, poz. 694.

Na Blansie oparta jest jedna z prostych miar wypłacalności przedsiębiorstwa. Jest nią wskaźnik ryzyka likwidacji. Oblicza się go następująco:
Wskaźnik ryzyka likwidacji = Kapitał własny / aktywa całkowite
Jeśli w przedsiębiorstwie, kapitał własny wynosi 60 000 zł, a całkowite aktywa równe są 100 000 zł, to wskaźnik ryzyka likwidacji = 60000/100000 = 60%.
Wskaźnik ryzyka związanego z likwidacją to górna granica straty, na jaką można pozwolić, przy wyprzedaży majątku przedsiębiorstwa, bez narażenia na straty jego wierzycieli. Wskaźnik ten pokazuje o ile taniej w stosunku do ceny bilansowej można zbyć majątek przedsiębiorstwa, aby zaspokoić wszystkich wierzycieli.
Dla przedsiębiorstwa DarchemPol kapitał własny, aktywa całkowite oraz wskaźnik ryzyka likwidacji kształtowały się następująco:
200X-12-31 200(X-1)-12-31 200(X-2)-12-31
Kapitał (fundusz) własny 2696361 2490979 2324234
Aktywa całkowite 3700732 3537953 3701831
Wskaźnik ryzyka likwidacji 72,86% 70,41% 62,79%
Jak widać, wskaźnik ryzyka likwidacji dla przedsiębiorstwa DarchemPol, z każdym rokiem wydaje się korzystniejszy.
Kolejną, opartą na bilansie metodą oceny przedsiębiorstwa jest metoda Wilkoxa. Metoda ta podaje zasady ustalenia prognozowanej wartości likwidacyjnej przedsiębiorstwa na wypadek jego bankructwa. Ustala się ją następująco:
100% środki pieniężne i ich ekwiwalenty
+ 70% wartości księgowej zapasów, należności i zapłaconych zaliczek
+ 50% wartości księgowej innych aktywów
– zobowiązania krótkoterminowe
– zobowiązania długoterminowe
___________________________________________
= wartość przedsiębiorstwa w przypadku likwidacji

Jeśli przedsiębiorstwo posiada środki pieniężne i ich ekwiwalenty na poziomie 2000 zł, zapasy na poziomie 34000 zł, należności na poziomie 19000 zł, pozostałe aktywa na poziomie 16000 zł, zobowiązania krótkoterminowe na poziomie 29000 zł oraz zobowiązania długoterminowe na poziomie 41000 zł, to ile wyniesie jego prognozowana wartość likwidacyjna?
Wyszczególnienie Wypłacalność wg Bilansu Wartość likwidacyjna
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Zapasy
Należności
Pozostałe aktywa
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania długoterminowe 2000
34 000
19 000
16 000
29 000
41 000 2000
23800
13300
8000
29000
41000
Wypłacalność [nadwyżka majątku nad zobowiązaniami] 1000 -22900

Jak widać, przedsiębiorstwo to, chociaż według wartości księgowej, legitymuje się wypłacalnością, wg metody Wilcoxa ma wartość likwidacyjną poniżej zera, na poziomie – 22 900 zł.

Dla przedsiębiorstwa DarchemPol wartość likwidacyjna oszacowana na podstawie metody Wilcoxa kształtowała się następująco:
200X-12-31 200(X-1)-12-31 200(X-2)-12-31
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty (100%) 14030 36583 47559
Należności (70%) 392426 173059 164994
Zapasy (70%) 267944 291376 362540
Aktywa trwałe (50%) 3021063 3034079 3124135
Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe (50%) 5270 2857 2603
Zobowiązania długoterminowe i fundusze specjalne (-100%) 63000 0 0
Zobowiązania krótkoterminowe i fundusze specjalne (-100%) 494392 594907 722335
Rozliczenia międzyokresowe (-100%) 61 96 0
Wartość likwidacyjna wg metody Wilcoxa 1432003 1285153 1257867

Jak widać, wartość likwidacyjna przedsiębiorstwa DarchemPol (branża chemiczna), w całym prezentowanym okresie, kształtowała się na poziomie powyżej miliona złotych i z każdym rokiem rosła, osiągając na koniec 200(X-2) roku 1257867 zł, na koniec 200(X-1) roku 1285153 zł oraz na koniec 200X roku 1432003 zł.

Na podstawie bilansu, można określić salda strukturalne. Należą do nich kapitał obrotowy {[KO] = Zasoby (pasywa) stałe – Aktywa trwałe}, zapotrzebowanie na kapitał obrotowy {[ZKO] = (Aktywa obrotowe niefinansowe) – (Zobowiązania niefinansowe krótkoterminowe i rezerwy na zobowiązania)} oraz saldo netto finansowania {[SNF] = (inwestycje krótkoterminowe) – (zobowiązania finansowe krótkoterminowe)}.

W przypadku przedsiębiorstwa DarchemPol, salda strukturalne kształtowały się następująco:

200X-12-31 200(X-1)-12-31 200(X-2)-12-31
Kapitał (fundusz) własny 2696361 2490979 2324234
(+) Zobowiązania długoterminowe i fundusze specjalne 63000 0 0
(–) Aktywa trwałe 3021063 3034079 3124135
Kapitał obrotowy (KO) - 261702 - 543100 - 799901
Zapasy 267944 291376 362540
(+) Należności i roszczenia 392426 173059 164994
(+) Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe 5270 2857 2603
(–) Zobowiązania krótkoterminowe i fundusze specjalne 494392 594907 722335
(+) Krótkoterminowe kredyty i pożyczki 96150 54446 118856
(–) RMK krótkoterminowe 61 96 0
(–) Rezerwy na zobowiązania 446918 451970 655262
Zapotrzebowanie na kapitał obrotowy (ZKO) - 179581 - 525235 - 728604
Inwestycje krótkoterminowe 14030 36583 47559
(–) Krótkoterminowe kredyty i pożyczki 96150 54446 118856
Saldo netto finansowania (SNF) - 82120 - 17863 - 71297

Saldo netto finansowania jest saldem „bilansującym” i bezpośrednio zależy od kapitału obrotowego [KO] oraz zapotrzebowania na kapitał obrotowy [ZKO]. Z tej zależności wynika, że:
KO – ZKO = SNF,
jeżeli KO < ZKO = to ma miejsce niedobór środków, i saldo netto finansowania jest ujemne (SNF ZKO = to ma miejsce nadwyżka środków, a saldo netto finansowania jest dodatnie (SNF > 0).

Przedsiębiorstwo DarchemPol w ostatnich trzech latach charakteryzowało się ujemnym poziomem salda netto finansowania (SNF), co wynikało z niedoboru środków finansowych będących wynikiem nadwyżki zapotrzebowania na kapitał obrotowy nad kapitałem obrotowym.

Rachunek wyników
Sprawozdaniem informującym o finansowych wynikach działalności przedsiębiorstwa jest rachunek zysków i strat (rachunek wyników). Są w nim syntetycznie pokazane wszystkie przychody, koszty oraz obciążenia, związane z uzyskaniem przychodu. Istnieją dwa warianty sporządzania rachunku zysków i strat: kalkulacyjny i porównawczy. Oba warianty przedstawione są w tabeli
Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów informują o wielkości sprzedaży. Przychody te nie zawierają w sobie podatku VAT. Zawierają natomiast wielkość ewentualnych opustów, bonifikat i dopłat. Pozycja ta jest wynikiem podstawowej działalności przedsiębiorstwa. Realizacja przychodu z założenia, ma miejsce w momencie wystawienia faktury. Koszty sprzedanych towarów, produktów i materiałów odzwierciedlają wszystkie koszty przypadające na uzyskane przychody ze sprzedaży w danym okresie.
Tabela
Dwa warianty rachunku zysków i strat
Wariant kalkulacyjny Wariant porównawczy
A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, w tym:
- od jednostek powiązanych
I. Przychody netto ze sprzedaży produktów
II. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów
B. Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów, w tym:
- jednostkom powiązanym
I. Koszt wytworzenia sprzedanych produktów
II. Wartość sprzedanych towarów i materiałów
C. Zysk (strata) brutto ze sprzedaży (A-B)
D. Koszty sprzedaży
E. Koszty ogólnego zarządu
F. Zysk (strata) ze sprzedaży (C-D-E)
G. Pozostałe przychody operacyjne
I. Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych
II. Dotacje
III. Inne przychody operacyjne
H. Pozostałe koszty operacyjne
I. Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych
II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych
III. Inne koszty operacyjne
I. Zysk (strata) z działalności operacyjnej (F+G-H)
J. Przychody finansowe
I. Dywidendy i udziały w zyskach, w tym:
- od jednostek powiązanych
II. Odsetki, w tym:
- od jednostek powiązanych
III. Zysk ze zbycia inwestycji
IV. Aktualizacja wartości inwestycji
V. Inne
K. Koszty finansowe
I. Odsetki, w tym:
- dla jednostek powiązanych
II. Strata ze zbycia inwestycji
III. Aktualizacja wartości inwestycji
IV. Inne
L. Zysk (strata) z działalności gospodarczej (I+J-K)
M. Wynik zdarzeń nadzwyczajnych (M.I. – M.II.)
I. Zyski nadzwyczajne
II. Straty nadzwyczajne
N. Zysk (strata) brutto (L +/- M)
O. Podatek dochodowy
P. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia straty)
R. Zysk (strata) netto (N-O-P) A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi, w tym:
- od jednostek powiązanych
I. Przychody netto ze sprzedaży produktów
II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie – wartość dodatnia, zmniejszenie – wartość ujemna)
III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki
IV. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów
B. Koszty działalności operacyjnej
I. Amortyzacja
II. Zużycie materiałów i energii
III. Usługi obce
IV. Podatki i opłaty, w tym:
- podatek akcyzowy
V. Wynagrodzenia
VI. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia
VII. Pozostałe koszty rodzajowe
VIII. Wartość sprzedanych towarów i materiałów
C. Zysk (strata) ze sprzedaży (A-B)
D. Pozostałe przychody operacyjne
I. Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych
II. Dotacje
III. Inne przychody operacyjne
E. Pozostałe koszty operacyjne
I. Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych
II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych
III. Inne koszty operacyjne
F. Zysk (strata) z działalności operacyjnej (C+D-E)
G. Przychody finansowe
I. Dywidendy i udziały w zyskach, w tym:
- od jednostek powiązanych
II. Odsetki, w tym:
- od jednostek powiązanych
III. Zysk ze zbycia inwestycji
IV. Aktualizacja wartości inwestycji
V. Inne
H. Koszty finansowe
I. Odsetki, w tym:
- dla jednostek powiązanych
II. Strata ze zbycia inwestycji
III. Aktualizacja wartości inwestycji
IV. Inne
I. Zysk (strata) z działalności gospodarczej (F+G-H)
J. Wynik zdarzeń nadzwyczajnych (J.I. – J.II.)
I. Zyski nadzwyczajne
II. Straty nadzwyczajne
K. Zysk (strata) brutto (I +/- J)
L. Podatek dochodowy
M. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia
straty)
N. Zysk (strata) netto (K-L-M)
Źródło: Ustawa o rachunkowości, Dz. U. 2002, nr 76, poz. 694.

Pozostałe przychody operacyjne to skutek działalności operacyjnej innej niż podstawowa. Nie występują one we wszystkich okresach sprawozdawczych – gdyż nie należą do typowej działalności przedsiębiorstwa. Pojawiają się w związku ze sprzedażą aktywów trwałych przedsiębiorstwa, materiałów, przedawnień zobowiązań itp.
Pozostałe koszty operacyjne informują o kosztach związanych z uzyskaniem pozostałych przychodów operacyjnych.
Zysk (strata) na działalności operacyjnej to wynik skorygowania zysku ze sprzedaży skutkami pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych. Jest on odzwierciedleniem efektu działalności operacyjnej przedsiębiorstwa bez uwzględnienia kosztów finansowych.
Przychody i koszty finansowe związane są z działalnością finansową przedsiębiorstwa, przy czym, przychody powstają w związku z inwestowaniem przez przedsiębiorstwo w różne instrumenty finansowe, natomiast koszty finansowe to przede wszystkim, koszty zewnętrznego finansowania.
Zysk (strata) na działalności gospodarczej jest realizowany na trzech poziomach: działalności operacyjnej podstawowej i pozostałej oraz działalności finansowej.
Straty i zyski nadzwyczajne wynikają ze zdarzeń losowych niezależnych od decyzji osób zarządzających przedsiębiorstwem, nie są tu ujmowane np. straty wynikające z zaniedbań.
Zysk (strata) brutto jest przedmiotem obciążeń podatkowych i innych, po ich odjęciu otrzymywany jest zysk (strata) netto.

Przykład Tabela przedstawia uproszczony schemat rachunku zysków i strat dla przedsiębiorstwa DarchemPol (branża chemiczna).
Tabela
Rachunek zysków i strat dla przedsiębiorstwa DarchemPol (branża chemiczna) za lata 200(X-2) – 200X.
RACHUNEK WYNIKÓW 200X 200(X-1) 200(X-2)
A. Przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi 2128780 2280592 2686213
I. Przychody ze sprzedaży produktów 1664107 1351896 1694008
II. Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów 464672 928696 992206
B. Koszty sprzedanych towarów i produktów 2101416 2315426 2736942
I. Wartość sprzedanych towarów i materiałów 252045 436206 507532
II. Koszt wytworzenia sprzedanych produktów 1091772 939496 1193553
III. Koszty sprzedaży 453586 589964 655048
IV. Koszty ogólnego zarządu 304013 349760 380809
C. Zysk/Strata ze sprzedaży 27363 -34834 -50729
D. Pozostałe przychody operacyjne 264133 179576 76498
I. Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych 166278 32195 0
III. Inne przychody operacyjne 97855 147380 76498
E. Pozostałe koszty operacyjne 74867 68787 136264
I. Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych 0 0 8299
II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych 25872 39124 50327
III. Inne koszty operacyjne 48995 29663 77638
F. Zysk/Strata na działalności operacyjnej 216629 75956 -110495
G. Przychody finansowe 14522 1329 3887
I. Dywidendy i udziały w zyskach 265 210 210
II. Odsetki otrzymane 647 826 1235
III. Zysk ze zbycia inwestycji 0 115 0
V. Pozostałe 13610 178 2442
H. Koszty finansowe 11200 17842 17261
I. Odsetki 9244 5590 9496
IV. Pozostałe 1956 12253 7765
I. Zysk/Strata brutto na działalności gospodarczej 219951 59442 -123870
J. Wynik zdarzeń nadzwyczajnych 0 0 0
K. Zysk/Strata brutto 219951 59442 -123870
L. Obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego 13617 35855 -75324
I. Podatek dochodowy od osób prawnych lub osób fizycznych 13617 35855 -75324
N. Zysk/Strata netto 206334 23587 -48546
Źródło: Ustawa o rachunkowości, Dz. U. 2002, nr 76, poz. 694.

Porównując poziom przychodów ze sprzedaży (CR) z takimi omawianymi wcześniej saldami strukturalnymi bilansu jak kapitał obrotowy (KO) i zapotrzebowanie na kapitał obrotowy (ZKO), można diagnozować wzrost zagrożenia jednym z kryzysów przedsiębiorstwa, takich kryzysów jak: (I) wzrostu, (II) wywołany błędem w zarządzaniu cyklem operacyjnym, (III) wywołany błędem finansowym, (IV) związany z rentownością oraz (V) działalności.

Kryzys wzrostu. Jeśli przychody ze sprzedaży [CR] dynamicznie wzrastają, proporcjonalnie do nich wzrasta zapotrzebowanie na kapitał obrotowy netto [ZKO], a kapitał obrotowy [KO] jest na stałym poziomie. Sytuację odpowiadającą kryzysowi wzrostu przedstawia rysunek.

Rysunek Kryzys wzrostu.
Źródło: Opracowanie własne
Oznaczenia: CR – przychody ze sprzedaży, ZKO – zapotrzebowanie na kapitał obrotowy, KO – kapitał obrotowy.

Kryzys wywołany błędem w zarządzaniu cyklem operacyjnym, polega na tym, że zapotrzebowanie na kapitał obrotowy [ZKO] rośnie szybciej niż przychody ze sprzedaży [CR]. Wynika to ze złego zarządzania majątkiem obrotowym i zobowiązaniami bieżącymi (np. zbyt liberalna polityka ściągania należności). Popadają w ten kryzys przedsiębiorstwa w których skoncentrowano się na uzyskaniu wzrostu przychodów poprzez wydłużenie cyklu rozliczeniowego należności nie licząc się z koniecznością sfinansowania takiego wzrostu. Sytuację odpowiadającą kryzysowi wywołanemu błędem w zarządzaniu cyklem operacyjnym przedsiębiorstwa przedstawia rysunek.

Rysunek. Kryzys wywołany błędem w zarządzaniu cyklem operacyjnym przedsiębiorstwa.
Źródło: Opracowanie własne
Oznaczenia: CR – przychody ze sprzedaży, ZKO – zapotrzebowanie na kapitał obrotowy, KO – kapitał obrotowy.

Kryzys wywołany błędem finansowym. Decyzja o wydatkach na aktywa trwałe (środki trwałe w budowie) „wysysa” w takim przedsiębiorstwie zasoby stałe i gwałtownie zmniejsza się wówczas kapitał obrotowy [KO]. Dynamicznie rośnie zapotrzebowanie na kapitał obrotowy [ZKO]. Sytuację odpowiadającą kryzysowi wywołanemu błędem finansowym przedstawia rysunek.

Rysunek. Kryzys w przedsiębiorstwie wywołany błędem finansowym.
Źródło: Opracowanie własne
Oznaczenia: CR – przychody ze sprzedaży, ZKO – zapotrzebowanie na kapitał obrotowy, KO – kapitał obrotowy.

Kryzys wywołany spadkiem rentowności. Kryzys ten może mieć przyczyny w:
• Przestarzałym produkcie, na który przedsiębiorstwo obniża ceny, aby zwiększyć przychody ze sprzedaży, a kosztów produkcji nie umie obniżyć,
• Wymuszeniu obniżki cen przez konkurencję,
• Wymuszeniu podwyżki płac i wzrostu kosztów pracy przez związki zawodowe,
• Złym zarządzaniu kosztami.
Straty wynikłe ze spadku rentowności pokrywa się w zagrożonym kryzysem przedsiębiorstwie kapitałem własnym, co wywołuje obniżenie kapitału obrotowego (KO). Równocześnie pojawiają się problemy z zarządzaniem cyklem obrotowym ( np. ma miejsce odkładanie się zapasów itd.). Sytuację odpowiadającą kryzysowi wywołanemu spadkiem rentowności przedstawia rysunek.

Rysunek. Kryzys w przedsiębiorstwie wywołany spadkiem rentowności.
Źródło: Opracowanie własne
Oznaczenia: CR – przychody ze sprzedaży, ZKO – zapotrzebowanie na kapitał obrotowy, KO – kapitał obrotowy.

Kryzys działalności. W wyniku obniżania się przychodów ze sprzedaży, przedsiębiorstwie zagrożonym wystąpieniem kryzysu w działalności, wzrasta zapotrzebowanie na kapitał obrotowy [ZKO], natomiast kapitał obrotowy [KO] maleje. Wynikać to może np. z nagromadzenia niesprzedanych zapasów wyrobów gotowych [stąd wzrost ZKO] oraz ze spadku wartości aktywów trwałych i/lub wzrostu zadłużenia [stąd spadek KO]. Sytuację odpowiadającą kryzysowi w działalności przedstawia rysunek.

Rysunek. Kryzys działalności.
Źródło: Opracowanie własne
Oznaczenia: CR – przychody ze sprzedaży, ZKO – zapotrzebowanie na kapitał obrotowy, KO – kapitał obrotowy.

Dla przedsiębiorstwa DarchemPol (branża chemiczna), w wyniku porównania sald strukturalnych bilansu kapitału obrotowego (KO) oraz zapotrzebowania na kapitał obrotowy (ZKO), z przychodami ze sprzedaży (CR), otrzymano rysunek.

200X 200(X-1) 200(X-2)
Przychody ze sprzedaży (CR) 2128780 2280592 2686213
Kapitał obrotowy (KO) - 261702 - 543100 - 799901
Zapotrzebowanie na kapitał obrotowy (ZKO) - 179581 - 525235 - 728604

Rysunek. Przychody ze sprzedaży (CR) i salda strukturalne bilansu dla przedsiębiorstwa DarchemPol (branża chemiczna).
Źródło: Opracowanie własne
Oznaczenia: CR – przychody ze sprzedaży, ZKO – zapotrzebowanie na kapitał obrotowy, KO – kapitał obrotowy.

Jak widać z rysunku, przychody ze sprzedaży (CR) przedsiębiorstwa DarchemPol obniżają się od kilku lat, natomiast zapotrzebowanie na kapitał obrotowy (ZKO) oraz kapitał obrotowy (KO) rosną. Zapotrzebowanie na kapitał obrotowy (ZKO) przewyższa jednak kapitał obrotowy (KO). Odpowiadająca przedsiębiorstwu DarchemPol sytuacja, zdaje się zapowiadać wzrost zagrożenia wystąpienia kryzysu działalności.

Działalność przedsiębiorstwa można przedstawić za pomocą trzech realizowanych przez nie cykli: operacyjnego, inwestycyjnego i finansowego. Przedsiębiorstwo po to nabywa aktywa trwałe i obrotowe, aby realizować cykl operacyjny. Realizując podstawową działalność osiąga określone wyniki finansowe, co pozwala mu na powiększanie jego zasobów majątkowych. Dla tych celów może też wykorzystać finansowanie zewnętrzne. Operacje gospodarcze realizowane przez przedsiębiorstwo znajdują odbicie w syntetycznej formie w bilansie i rachunku wyników.
W bilansie zawarte są wielkości zasobowe, natomiast w rachunku wyników są to wielkości strumieniowe. Przepływy uwidocznione w rachunku wyników nie są zsynchronizowane. Odbiorcy najczęściej realizują zobowiązania z opóźnieniem. Dlatego część przepływów, które faktycznie będą miały miejsce, widoczna będzie w postaci przepływów pieniężnych (uwidocznionych w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych), a część jako zasób w postaci należności (uwidocznionych bilansie).
Różnica między przepływami produktów, towarów i materiałów, a przepływami środków finansowych na koniec okresu sprawozdawczego widoczna jest w zasobach przedsiębiorstwa i źródłach ich finansowania zawartych w bilansie. Rachunek zysków i strat jest odzwierciedleniem przepływów fizycznych. Prezentuje on cykl operacyjny przedsiębiorstwa, oraz niektóre operacje cyklu inwestycyjnego i finansowego .

Rachunek przepływów pieniężnych
Sprawozdanie określane jako rachunek przepływów pieniężnych jest odzwierciedleniem różnicy między rachunkiem zysków i strat a bilansem. Sprawozdanie to opisuje przepływające przez przedsiębiorstwo środki pieniężne w okresie między bilansem otwarcia a bilansem zamknięcia. Sprawozdanie z przepływów środków pieniężnych umożliwia bliższą ocenę zdolności przedsiębiorstwa do generowania środków pieniężnych. W sprawozdaniu tym widoczne są relacje między stanem majątku, nadwyżkami przychodów nad kosztami oraz poziomem płynności finansowej. W sprawozdaniu tym znajdują odzwierciedlenie wszystkie operacje gospodarcze pociągające za sobą wpływy i wydatki środków pieniężnych.
Istnieją dwie metody przygotowania rachunku przepływów pieniężnych: bezpośrednia i pośrednia. W pierwszej z nich, przedstawia się realne wpływy i realne wydatki odnoszące się do każdego z obszarów z osobna. W celu obliczenia przepływów pieniężnych netto w obszarze działalności operacyjnej, odejmuje się sumę wydatków od sumy wpływów środków pieniężnych. Podobnie czyni się w obszarach działalności inwestycyjnej i finansowej. W drugiej metodzie – pośredniej, dokonuje się korekty zysku (straty) netto, aby uzyskać poziom kasowy. Zatem w metodzie pośredniej wychodzi się od zysku netto i koryguje się go o różne przepływy z niego wyodrębniane i uzupełnia o przepływy niewystępujące w rachunku zysków i strat. Najogólniej, sporządzając sprawozdanie z przepływów pieniężnych metodą pośrednią:
• wzrost stanu konta aktywnego jest ujmowany ze znakiem minus [wydatek środków pieniężnych],
• spadek stanu konta aktywnego jest ujmowany ze znakiem plus [wpływ środków pieniężnych],
• wzrost stanu konta pasywnego jest ujmowany ze znakiem plus [wpływ środków pieniężnych],
• spadek stanu konta pasywnego jest ujmowany ze znakiem minus [wydatek środków pieniężnych].

Obie metody sporządzania sprawozdania z przepływów pieniężnych charakteryzują się różnym podejściem do wyceny poszczególnych przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej. Natomiast przepływy inwestycyjne i finansowe wyznacza się w obu metodach identycznie. Wybór metody powinien zależeć od możliwości zgromadzenia potrzebnych informacji.

Tabela
Metody sporządzania rachunku przepływów pieniężnych.
Metoda bezpośrednia Metoda pośrednia
A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
I. Wpływy
1. Sprzedaż
2. Inne wpływy z działalności operacyjnej
II. Wydatki
1. Dostawy i usługi
2. Wynagrodzenia netto
3. Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz inne świadczenia
4. Podatki i opłaty o charakterze publicznoprawnym
5. Inne wydatki operacyjne
III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I-II)
B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
I. Wpływy
1. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwa¬łych
2. Zbycie inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne
3. Z aktywów finansowych, w tym:
a) w jednostkach powiązanych
b) w pozostałych jednostkach
- zbycie aktywów finansowych
- dywidendy i udziały w zyskach
- spłata udzielonych pożyczek długoterminowych
- odsetki
- inne wpływy z aktywów finansowych
4. Inne wpływy inwestycyjne
II. Wydatki
1. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych
2. Inwestycje w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne
3. Na aktywa finansowe, w tym:
a) w jednostkach powiązanych
b) w pozostałych jednostkach
- nabycie aktywów finansowych
- udzielone pożyczki długoterminowe
4. Inne wydatki inwestycyjne
III. Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I-II)
C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
I. Wpływy
1. Wpływy netto z wydania udziałów (emisji akcji) i innych instrumentów kapita¬łowych oraz dopłat do kapitału
2. Kredyty i pożyczki
3. Emisja dłużnych papierów wartościowych
4. Inne wpływy finansowe
II. Wydatki
1. Nabycie udziałów (akcji) własnych
2. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli
3. Inne, niż wypłaty na rzecz właścicieli, wydatki z tytułu podziału zysku
4. Spłaty kredytów i pożyczek
5. Wykup dłużnych papierów wartościowych
6. Z tytułu innych zobowiązań finansowych
7. Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego
8. Odsetki
9. Inne wydatki finansowe
III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I-II)
D. Przepływy pieniężne netto, razem (A.III +/- B.III +/- C.III)
E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym:
- zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych
F. Środki pieniężne na początek okresu
G. Środki pieniężne na koniec okresu (F +/- D) w tym:
- o ograniczonej możliwości dysponowania A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
I. Zysk (strata) netto
II. Korekty razem
1. Amortyzacja
2. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych
3. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy)
4. Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej
5. Zmiana stanu rezerw
6. Zmiana stanu zapasów
7. Zmiana stanu należności
8. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredy¬tów
9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych
10. Inne korekty
III. Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I +/- II)
B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
I. Wpływy
1. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych
2. Zbycie inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne
3. Z aktywów finansowych, w tym:
a) w jednostkach powiązanych
b) w pozostałych jednostkach
- zbycie aktywów finansowych
- dywidendy i udziały w zyskach
- spłata udzielonych pożyczek długoterminowych
- odsetki
- inne wpływy z aktywów finansowych
4. Inne wpływy inwestycyjne
II. Wydatki
1. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwa¬łych
2. Inwestycje w nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne
3. Na aktywa finansowe, w tym:
a) w jednostkach powiązanych
b) w pozostałych jednostkach
- nabycie aktywów finansowych
- udzielone pożyczki długoterminowe
4. Inne wydatki inwestycyjne
III. Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I – II)
C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
I. Wpływy
1. Wpływy netto z wydania udziałów (emisji akcji) i innych instrumentów kapita¬łowych oraz dopłat do kapitału
2. Kredyty i pożyczki
3. Emisja dłużnych papierów wartościowych
4. Inne wpływy finansowe
II. Wydatki
1. Nabycie udziałów (akcji) własnych
2. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli
3. Inne, niż wypłaty na rzecz właścicieli, wydatki z tytułu podziału zysku
4. Spłaty kredytów i pożyczek
5. Wykup dłużnych papierów wartościowych
6. Z tytułu innych zobowiązań finansowych
7. Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego
8. Odsetki
9. Inne wydatki finansowe
III. Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej (I – II)
D. Przepływy pieniężne netto razem (A.III +/- B.III +/- C.III)
E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych, w tym:
- zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych
F. Środki pieniężne na początek okresu
G. Środki pieniężne na koniec okresu (F +/- D), w tym:
- o ograniczonej możliwości dysponowania
Źródło: Opracowano na podstawie: Ustawa o rachunkowości, Dz. U. 2002, nr 76, poz. 694.
Tabela przedstawia zgodne z Ustawą o rachunkowości wzory sprawozdania z przepływów pieniężnych.

Przykład Uproszczony schemat rachunku przepływów dla hipotetycznego przedsiębiorstwa DarchemPol (branża chemiczna) przedstawia tabela.

Tabela.
Schemat rachunku przepływów pieniężnych dla przedsiębiorstwa DarchemPol (branża chemiczna) (metoda pośrednia).
A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej 200X 200(X-1) 200(X-2)
I. Wynik finansowy netto (zysk/strata) 206334 23587 -48546
II. Korekty razem -470121 39843 165754
1. Amortyzacja 45879 88576 99346
2. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych 0 0 0
3. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) 8940 5376 9277
4. Zysk (strata) na działalności inwestycyjnej -168266 -29933 11000
5. Zmiana stanu rezerw -14917 -203291 476067
6. Zmiana stanu zapasów 23432 71164 199491
7. Zmiana stanu należności -226332 -1683 30604
8. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych (z wyjątkiem pożyczek i kredytów) -137729 -65239 -112013
9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych -2449 37402 -68534
10. Pozostałe korekty 1320 137471 -479484
III. Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej -263787 63430 117207
B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
I. Wpływy 228549,649 41386,8512 18955,2098
1. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych 228285 37592 18745
3. Z aktywów finansowych, w tym: 265 3795 210
a) w jednostkach powiązanych 0 252 0
b) w pozostałych jednostkach: 265 3543 210
– zbycie aktywów finansowych 0 3333 0
– dywidendy i udziały w zyskach 265 210 210
II. Wydatki -40078 -45125 -40248
1. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych -24807 -45125 -40248
3. Na aktywa finansowe, w tym: -15087 0 0
a) w jednostkach powiązanych -15087 0 0
4. Inne wydatki inwestycyjne -185 0 0
III. Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej 188472 -3738 -21292
C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
I. Wpływy 104704 0 0
2. Kredyty i pożyczki 104704 0 0
II. Wydatki -51943 -70668 -148737
1. Nabycie akcji (udziałów) własnych -41603 0 0
4. Spłaty kredytów i pożyczek 0 -64410 -135576
8. Odsetki -9202 -5586 -9487
9. Inne wydatki finansowe -1137 -672 -3674
III. Środki pieniężne netto z działalności finansowej 52762 -70668 -148737
D. Przepływy pieniężne netto, razem -22553 -10977 -52822
E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych -22553 -10977 -52822
F. Środki pieniężne na początek okresu 36583 47559 100382
G. Środki pieniężne na koniec okresu 14030 36583 47559
Źródło: Opracowano na podstawie: Źródło: Ustawa o rachunkowości, Dz. U. 2002, nr 76, poz. 694.

W związku z tym, że sprawozdanie z przepływów pieniężnych jest powiązane z bilansem i z rachunkiem zysków i strat, końcowa kwota zestawienia musi być identyczna z tą, która została ujawniona w bilansie zamknięcia. Rachunek przepływów pieniężnych pozwala na określenie jakości zysków generowanych przez przedsiębiorstwo, poprzez ujawnienie ich rzeczywistej zamienialności na transakcyjne środki pieniężne.

Przykład W tabeli znajdującej się poniżej, jest przedstawiony bilans przedsiębiorstwa „Cosmi” sp. z o. o., następnie w tabeli, przedstawiono rachunek zysków i strat dla tego przedsiębiorstwa. Należy sporządzić sprawozdanie z przepływów pieniężnych dla przedsiębiorstwa „Cosmi” sp. z o. o., dla roku 200X, metodą pośrednią (przedstawione będzie ono w tabeli). Wiadomo, że amortyzacja/umorzenie w 200X r. była na poziomie 30 400 zł.

Tabela. Bilans przedsiębiorstwa „Cosmi” sp. z o. o.
Aktywa 200(X-1) r. 200X r. Pasywa 200(X-1) r. 200X r.
A. Aktywa trwałe
Wartości niematerialne i prawne
Rzeczowe aktywa trwałe

B. Aktywa obrotowe
Zapasy
Należności krótkoterminowe
Inwestycje krótkoterminowe
Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe 150 000
20 000
130 000

50 000
22 000
26 000
1 800
200 151 000
21 000
130 000

52 500
23 100
27 300
1 890
210 A. Kapitał własny
Kapitał podstawowy
Zysk z lat ubiegłych
Zysk netto
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania krótkoterminowe
100 000
90 000
5 000
5 000

100 000
76 000
24 000
105 250
90 000
10 000
5 250

98 250
73 000
25 250
Aktywa razem 200 000 203 500 Pasywa razem 200 000 203 500
Źródło: Opracowano na podstawie: Ustawa o rachunkowości, Dz. U. 2002, nr 76, poz. 694.

Tabela. Rachunek zysków i strat dla przedsiębiorstwa „Cosmi” sp. z o. o.
200(X-1) r. 200X r.
A.
B. Przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów
(–) Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów 300 000
161 650 315 000
169 730
C.
D.
E. = Zysk (strata) brutto ze sprzedaży (A–B)
(–) Koszty sprzedaży
(–) Koszty ogólnego zarządu 138 350
55 000
48 000 145 270
57 750
59 680
F.
G.
H. = Zysk (strata) ze sprzedaży (C–D–E)
(+) Pozostałe przychody operacyjne
(–) Pozostałe koszty operacyjne 35 350
500
4 000 27 840
520
4 200
I.
J.
K. = Zysk (strata) na działalności operacyjnej (F+G–H)
(+) Przychody finansowe
(–) Koszty finansowe 31 850
0
25 000 24 160
0
17 680
L.
M.I.
M.II. = Zysk (strata) na działalności gospodarczej (I+J–K)
(+) Zyski nadzwyczajne
(–) Straty nadzwyczajne 6 850
0
0 6 480
0
0
N.
O.
P. = Zysk (strata) brutto (L+M.I.–M.II.)
(–) Podatek dochodowy
(–) Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku 6 850
1 850a
0 6 480
1 230
0
R. = Zysk (strata) netto (N–O–P) 5 000 5 250
Źródło: Opracowano na podstawie: Ustawa o rachunkowości wraz z indeksem rzeczowym, C. H. Beck, Bydgoszcz 2002, s. 107-109.

Tabela. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych dla przedsiębiorstwa „Cosmi” sp. z o. o., dla roku 200X.
A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
I. Zysk netto 5 250
II. Korekty o pozycje: 46 920
1. Amortyzacja 30 400
2. Zyski / straty z tytułu różnic kursowych
3. Odsetki i dywidendy otrzymane i zapłacone 17 680
4. Rezerwy na należności
5. Inne rezerwy
6. Podatek dochodowy od zysku brutto
7. Podatek dochodowy zapłacony
8. Wynik na sprzedaży składników działalności inwestycyjnej
9. Zmiana stanu zapasów - 1 100
10. Zmiana stanu należności i roszczeń - 1 300
11. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych (z wyjątkiem pożyczek i kredytów) 1 250
12. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych - 10
13. Zmiana stanu przychodów przyszłych okresów
14. Pozostałe pozycje
III. Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 52 170
B. Przepływy środków z działalności inwestycyjnej
I. Nabycie/Sprzedaż wartości niematerialnych i prawnych -1000
II. Nabycie/Sprzedaż rzeczowego majątku trwałego - 30 400
III. Nabycie/Sprzedaż akcji i udziałów w jednostkach zależnych
IV. Nabycie/Sprzedaż akcji i udziałów w jednostkach stowarzyszonych
V. Nabycie/Sprzedaż innych akcji, udziałów i papierów wartościowych
VI. Udzielone/Zwrócone pożyczki
VII. Otrzymane/Zwrócone dywidendy
VIII. Otrzymane/Zwrócone odsetki od inwestycji
IX. Pozostałe pozycje
X. Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej - 31 400
C. Przepływy środków z działalności finansowej
I. Zaciągnięcie/Spłata długoterminowych kredytów bankowych - 3 000
II. Zaciągnięcie/Spłata długoterminowych pożyczek, emisja/wykup obligacji
III. Zaciągnięcie/Spłata krótkoterminowych kredytów bankowych
IV. Zaciągnięcie/Spłata krótkoterminowych pożyczek, emisja/wykup obligacji
V. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli
VI. Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego
VII. Wpływy z emisji akcji i dopłat
VIII. Zapłacone/zwrócone odsetki - 17 680
IX. Pozostałe pozycje
X. Środki pieniężne netto z działalności finansowej - 20 680
D. Zmiana stanu środków pieniężnych 90
E. Środki pieniężne na początek okresu 1 800
F. Środki pieniężne na koniec okresu 1 890
Źródło: R. Machała, Praktyczne zarządzanie finansami firmy, WN PWE, Warszawa 2001, s. 60.

Analiza wskaźnikowa
W poprzednim podrozdziale zostały omówione sprawozdania finansowe. Służą one do oceny sytuacji finansowej przedsiębiorstwa na dany moment. Sprawozdania te mają także zastosowanie do oceny operacji podejmowanych przez przedsiębiorstwo w opisywanym przez nie okresie . W niniejszym podrozdziale omówiona zostanie jeszcze jedna cecha sprawozdań finansowych, a mianowicie ich użyteczność – poprzez zastosowanie analizy wskaźnikowej – do przewidywania przyszłych zysków i przyszłej sytuacji przedsiębiorstwa. Analiza wskaźnikowa jest użyteczna także jako punkt wyjścia do planowania działań mających wpływ na przyszłe położenie przedsiębiorstwa. W podrozdziale tym, omówione zostaną podstawowe wskaźniki finansowe, tzn.: rentowności, płynności, zadłużenia, sprawności działania i rynkowe.
Wskaźniki rentowności
Wskaźniki rentowności mają za zadani pomiar zdolności przedsiębiorstwa (zarówno jako całości jak i poszczególnych jego składników majątkowych lub kapitałów) do generowania zysku. Pośrednio także mogą informować o możliwościach wzrostu majątku właścicieli. Wskaźniki te pokazują kumulatywny wpływ płynności, zarządzania aktywami i zarządzania długiem na wyniki działalności przedsiębiorstwa.
Pierwszym z omawianych w tym podrozdziale wskaźników rentowności jest marża zysku ze sprzedaży (profit margin on sales), określana także jako rentowność ze sprzedaży. Jest to iloraz zysku netto (net income) i wpływów ze sprzedaży (cash revenues).

gdzie: PM – marża zysku, CR – przychody ze sprzedaży, NI – zysk netto.

Przykład Na jakim poziomie kształtowała się w latach 200(X-2)–200X marża zysku dla przedsiębiorstwa DarchemPol (branża chemiczna)?

Marża zysku kształtowała się w latach 200(X-2)–200X na poziomie: – 1,8%, + 1,03% i + 9,7%.
Wielkości zysku netto i przychodów ze sprzedaży odczytane zostały z rachunku zysków i strat dla przedsiębiorstwa DarchemPol (tabela). Otrzymane wyniki marży zysku należy porównać z przeciętną marżą zysku dla branży, w jakiej funkcjonuje przedsiębiorstwo. Jeżeli są one niższe od średniej branżowej, może to oznaczać, że przychody ze sprzedaży są niskie i/lub koszty za wysokie. Dla przedsiębiorstwa DarchemPol (branża chemiczna) zaobserwować można wzrost marży zysku ze sprzedaży, jest to zasadniczo zjawisko pozytywne. Wskazuje ono na wzrost zyskowności sprzedaży w przedsiębiorstwie wynikającej z tego, że wzrosła zdolność przedsiębiorstwa do generowania zysku. Jednakże pamiętając wskaźnikiem wnioskach, jakie zostały przez nas wyciągnięte przy okazji omawiania zagrożeń kryzysami przedsiębiorstwa (patrz rysunek), nie wolno nam pozostawać bezkrytycznymi optymistami.

Kolejnym wskaźnikiem rentowności jest wskaźnik rentowności aktywów całkowitych (return on total assets). Jego poziom oblicza się, dzieląc sumę zysku netto i odsetek przez aktywa ogółem (total assets).

gdzie: ROA – rentowność aktywów całkowitych, TA – przeciętny poziom aktywów ogółem, INT – kwota odsetek (wyrażona w zł).

Przykład Ile na koniec roku 200(X-2), 200(X-1) i 200X w przedsiębiorstwie DarchemPol (branża chemiczna) wynosił wskaźnik rentowności aktywów całkowitych?

Poziom aktywów całkowitych został odczytany z bilansu przedsiębiorstwa DarchemPol (tabela). Zysk netto i odsetki zostały odczytane z rachunku zysków i strat tego przedsiębiorstwa (tabela 1.1.4, pozycja Q i H.I.). Dla przedsiębiorstwa DarchemPol rentowność aktywów w latach 200(X-2)–200X kształtowała się na poziomie: – 1,06%; +0,83% oraz 5,83%. W przedsiębiorstwie DarchemPol został zaobserwowany wzrost wskaźnika rentowności aktywów ogółem. Wskaźnik ten mierzy zdolność aktywów przedsiębiorstwa do generowania zysku. Informuje o efektywności wykorzystania wszystkich zasobów przedsiębiorstwa niezależnie od sposobu ich finansowania.

Rentowność kapitału własnego (return on common equity) to iloraz zysku netto i kapitału własnego .

;

gdzie: ROE – rentowność kapitału własnego, KW – kapitał własny.

Przykład Ile wynosiła ROE na koniec roku w latach 200(X-2) – 200X?

Dla przedsiębiorstwa DarchemPol rentowność kapitału własnego kształtowała się w latach 200(X-2)–200X na poziomie: – 2,09%; +0,95% oraz + 7,65%. Wskaźnik ten mierzy zdolność kapitału własnego przedsiębiorstwa do generowania zysku. W przypadku przedsiębiorstwa DarchemPol zdolność ta w obserwowanym okresie wzrosła z – 2,09% do + 7,65%.

Wskaźniki płynności
Kolejną grupę wskaźników stanowią wskaźniki płynności. Odgrywają one istotną rolę w ocenie kondycji finansowej przedsiębiorstwa . Pierwszym omawianym przez nas wskaźnikiem będzie wskaźnik bieżącej płynności.
Wskaźnik bieżącej płynności (current ratio) to iloraz aktywów bieżących i pasywów bieżących.

;

gdzie: WBP – wskaźnik bieżącej płynności, AB – aktywa bieżące, PB – pasywa bieżące (wkrótce wymagalne zobowiązania).

Przykład Na jakim poziomie w latach 200(X-2)–200X kształtował się wskaźnik bieżącej płynności w przedsiębiorstwie DarchemPol?

Aktywa bieżące składają się ze środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, należności oraz zapasów, w ich skład nie wlicza się rozliczeń międzyokresowych. Pasywa bieżące z kolei, to zobowiązania krótkoterminowe, własne krótkoterminowe papiery dłużne, wymagalna w danym okresie część zobowiązań długoterminowych, naliczonych podatków itp. Dane te odczytane zostały z bilansu przedsiębiorstwa DarchemPol (tabela).
Wskaźnik ten mierzy stopień pokrycia pasywów bieżących aktywami bieżącymi. Dlatego uważa się, że jest to miara zdolności przedsiębiorstwa do spłaty bieżących pasywów bez potrzeby likwidowania aktywów trwałych. Wyniki otrzymane dla przedsiębiorstwa DarchemPol w znacznym stopniu odchylają się od zalecanego (normatywnego) poziomu: od 1,5x do 2,0x . Oznaczać to może zagrożenie kłopotami przedsiębiorstwa z płynnością. Jednakże fakt, że w ostatnim roku, poziom wskaźnika wzrósł do 1,36x; może sugerować, że pokrycie bieżących zobowiązań, bieżącymi aktywami, będzie miało tendencję wzrostową.

Skorygowany indeks płynności (comprehensive liquidity index), jest miernikiem w mianowniku którego znajdują się pasywa bieżące, a w liczniku aktywa bieżące uzupełnione o współczynniki odroczenia . Współczynniki odroczenia wynikają z łatwości uzyskania wpływu środków pieniężnych z odpowiadających im aktywów, czyli od tego, ile „kroków” należy wykonać w kierunku pozyskania wpływu środków pieniężnych. Wykorzystywany w tym mierniku jest fakt, że cykl gotówkowo-operacyjny jest czasem, jaki upływa, od momentu utworzenia zapasów materiałów i surowców, do chwili, gdy wartość wytworzonych z nich wyrobów jest realizowana w trakcie sprzedaży (po ściągnięciu należności) w postaci wpływu środków pieniężnych. Dlatego przyjmuje się w tym mierniku, że „zapasy znajdują się o dwa kroki od środków pieniężnych”, natomiast „należności są oddalone od środków pieniężnych o jeden krok” . Każdy taki krok ma swój współczynnik korygujący.

gdzie: CLI – skorygowany indeks płynności, NAL – należności, wpw – współczynnik odroczenia wynikającego z konieczności sprzedaży papierów wartościowych, wz – współczynnik odroczenia wynikającego z zamiany zapasów na produkty gotowe i sprzedania ich, wn – współczynnik odroczenia związanego ze ściągnięciem należności, , .

Skorygowany indeks płynności jest próbą uwzględnienia rzeczywistej zdolności do regulowania zobowiązań. Nie bierze on jednak pod uwagę możliwości generowania wpływów środków pieniężnych z realizowanej na bieżąco działalności przedsiębiorstwa i nie uwzględnia dostępnych możliwości finansowania zewnętrznego.
Współczynniki odroczenia wchodzące w skład tej miary, wyznaczać można następująco (przy założeniu, że w roku jest 360 dni):

gdzie: OSPW – czas (w dniach) konieczny do sprzedania papierów wartościowych.

gdzie: OKZAP – czas (w dniach) konieczny do zamiany zapasów materiałów i surowców na produkty gotowe i sprzedania ich (okres konwersji zapasów).

gdzie: ZAP – zapasy, Ds – dzienna sprzedaż (czyli roczna sprzedaż / ilość dni w roku).
Do wyznaczenia skorygowanego indeksu płynności używa się okresu konwersji zapasów [OKZAP] z okresu bezpośrednio poprzedzającego obliczenia.

gdzie: OSN – czas (w dniach) potrzebny na ściągnięcie należności (okres spływu należności).

gdzie: NAL – należności, Ds – dzienna sprzedaż (czyli roczna sprzedaż / ilość dni w roku).
Do wyznaczenia skorygowanego indeksu płynności używa się okresu spływu należności [OSN] z okresu bezpośrednio poprzedzającego obliczenia.
Stosowanie tej miary płynności (jak zresztą każdej innej) ma sens w warunkach stabilnych dla przedsiębiorstw charakteryzujących się takim okresem spływu należności i okresem konwersji zapasów, że: oraz: .
Brak korekty mianownika tej miary może zniekształcać informację o poziomie zdolności do regulowania zobowiązań (o poziomie płynności). Istnieje zagrożenie, że będzie informował on o niższej zdolności do regulowania bieżących zobowiązań niż rzeczywista.

Przykład 1.2.5. Na jakim poziomie kształtował się będzie skorygowany indeks płynności dla przedsiębiorstwa DarchemPol (branża chemiczna) w latach 200(X-2)-200X?
W celu oszacowania skorygowanego wskaźnika płynności dla przedsiębiorstwa DarchemPol (branża chemiczna) w pierwszej kolejności zostaną wyznaczone współczynniki odroczenia, przy założeniu, że ilość dni w roku, wynosi 360.
;

Następnie korzystając ze wzoru na CLI, można przystąpić do oszacowania skorygowanego indeksu płynności:

Porównując poziom tego wskaźnika w przedsiębiorstwie DarchemPol (branża chemiczna) z poziomem wskaźnika bieżącej płynności, widoczne jest, że skorygowany wskaźnik płynności informuje o niższej zdolności do bieżącego regulowania wszystkich wymagalnych zobowiązań. Równocześnie widać, że CLI200(X-1) > CLI200(X-2) (0,72 > 0,684), co sugeruje poprawę płynności pomiędzy 200(X-2) a 200(X-1) rokiem, natomiast wskaźniki bieżącej płynności, przekazują informację odmienną, że WBP200(X-1) < WBP200(X-2) (0,786 < 0,796). Ponieważ wskaźnik CLI, zawiera informację o odroczeniu w upłynnieniu niegotówkowych składników aktywów bieżących, można uznać, że informacja przekazywana przez wskaźnik CLI jest bliższa prawdzie i od 200(X-2) roku do 200X, przedsiębiorstwo DarchemPol (branża chemiczna) w stały sposób poprawia swoją płynność.

Wskaźnik płynności przyspieszony (quick ratio) to iloraz aktywów bieżących pomniejszonych o zapasy i pasywów bieżących.

,

gdzie: WPP – wskaźnik płynności przyspieszonej, ZAP – zapasy.

W związku z tym, że zapasy są najczęściej najmniej płynnymi aktywami bieżącymi przedsiębiorstwa oraz z tego powodu, że sprzedaż zapasów materiałów i surowców do produkcji mogłaby spowodować przerwanie cyklu operacyjnego przedsiębiorstwa, w liczniku wskaźnika płynności przyspieszonej, zapasy odejmuje się od aktywów bieżących. Wskaźnik płynności przyspieszonej mierzy zdolność przedsiębiorstwa do spłaty zobowiązań krótkoterminowych bez konieczności upłynnienia zapasów.

Przykład Ile w latach 200(X-2)–200X wynosił „przyspieszony” wskaźnik płynności?

Dane potrzebne do obliczenia tego wskaźnika odczytane zostały z bilansu (tabela). Kwotę aktywów bieżących otrzymano przez pomniejszenie wartości aktywów obrotowych o kwotę krótkoterminowych rozliczeń międzyokresowych. Pozostałe wielkości potrzebne do obliczeń są podane w bilansie bezpośrednio. Dla przedsiębiorstwa DarchemPol (branża chemiczna), wskaźnik ten kształtował się na poziomie: 0,294x na koniec roku 200(X-2), 0,296x na koniec 200(X-1) i 0,822x na koniec roku 200X. Powszechnie przyjmuje się , że poziom tego wskaźnika powinien być nie niższy niż 1. Dla przedsiębiorstwa DarchemPol ten warunek, nie jest spełniony we wszystkich badanych okresach.

Wskaźnik środków pieniężnych, określany jest także jako wskaźnik płynności najszybszej.

gdzie: WSP – wskaźnik płynności najszybszej, SP – środki pieniężne, PW – papiery wartościowe (obce) przeznaczone do obrotu.

W liczniku tego miernika uwzględniane są tylko te aktywa, z których posiadania wynika największa zdolność do regulowania bieżących zobowiązań.

Przykład Na jakim poziomie kształtował się wskaźnik środków pieniężnych w przedsiębiorstwie DarchemPol (branża chemiczna) w latach 200(X-2)-200X?

Jak widać, poziom wskaźników bieżącej płynności oraz płynności przyspieszonej, w latach 200(X-2)-200(X-1), były niższe od tych samych wskaźników w roku 200X. Ze wskaźnikiem środków pieniężnych sytuacja ma się inaczej. W latach 200(X-2)-200(X-1) był on na poziomie 0,066x i 0,062x, natomiast w roku 200X obniżył się jeszcze bardziej i spadł do poziomu 0,028x.

Wskaźnik płynnych zasobów netto (net liquid balance), powstał na podstawie przekonania, że jedynie zasoby środków pieniężnych i ich ekwiwalentów stanowią rzeczywistą „rezerwę płynności” mogącą pokryć ewentualne niespodziewane i nagłe zapotrzebowanie na środki pieniężne, gdyż inne źródła płynności mogą okazać się zbyt kosztowne . Wskaźnik płynności netto jest różnicą nieoperacyjnych aktywów obrotowych i nieoperacyjnych zobowiązań bieżących. Wskaźnik płynnych zasobów netto definiuje się jako iloraz środków pieniężnych znajdujących się w dyspozycji przedsiębiorstwa powiększonych o (obce) papiery wartościowe przeznaczone do obrotu oraz pomniejszonych o (własne) krótkoterminowe papiery dłużne i całkowitych aktywów :

gdzie: NLB – wskaźnik płynnych zasobów netto, KPD – krótkoterminowe papiery dłużne (własne), TA – aktywa całkowite.

Słabą stroną tego wskaźnika jest to, że nie uwzględnia on zewnętrznych możliwości zasilania przedsiębiorstwa wynikających ze spływu należności i z dostępu do linii kredytowych.

Przykład Na jakim poziomie kształtował się wskaźnik płynnych zasobów netto w przedsiębiorstwie DarchemPol w latach 200(X-2) – 200X.

Jest to kolejna miara, informująca o obniżeniu się poziomu natychmiastowych źródeł płynności w przedsiębiorstwie DarchemPol (podobnie jak wskaźnik środków pieniężnych).

Wskaźniki zadłużenia
Stopień finansowania się przez przedsiębiorstwo długiem, nosi miano dźwigni finansowej. Z zaciągania długu przez przedsiębiorstwo wynikają następujące fakty:
• przedsiębiorstwo zarabiając na inwestycjach sfinansowanych długiem więcej niż wynoszą odsetki, dostarcza właścicielom „lewarowanego” zysku z kapitału własnego,
• właściciele przedsiębiorstwa są w stanie kontrolować przedsiębiorstwo angażując mniej środków własnych niż w przypadku nie korzystania z zadłużenia,
• kredytodawcy analizują kapitał własny przedsiębiorstwa po to aby określić ryzyko finansowania takiego przedsiębiorstwa.
Pierwszym wskaźnikiem z tej grupy jest wskaźnik zadłużenia całkowitego do aktywów ogółem (debt ratio). Jest to iloraz zadłużenia całkowitego i aktywów ogółem.

,

gdzie: DR – wskaźnik zadłużenia, TA – aktywa całkowite, KO – zadłużenie całkowite.

Przykład Na jakim poziomie kształtował się wskaźnik zadłużenia w przedsiębiorstwie DarchemPol w latach 200(X-2)–200X?

Znajdujące się w liczniku zadłużenie całkowite obejmuje zobowiązania krótko i długoterminowe. Wielkość ta odczytana została z pasywnej strony bilansu (tabela), jest to różnica pasywów całkowitych i kapitału własnego. Podobnie, z bilansu odczytuje się poziom aktywów całkowitych (na dzień ustalania wielkości wskaźnika). Dla przedsiębiorstwa DarchemPol wskaźnik ten kształtował się na poziomie: 37,2% w roku 200(X-2), 29,6% w 200(X-1) roku i 27,1% w roku 200X. Widać stąd tendencję do zmniejszania zadłużenia całkowitego przedsiębiorstwa.

Wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem (times – interest – earned ratio) otrzymuje się w wyniku dzielenia zysku przed odsetkami i opodatkowaniem przez koszt odsetek.

gdzie: TIE – wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem, EBIT – zysk przed odsetkami i opodatkowaniem, INT – płatności odsetkowe.

Wskaźnik ten informuje o granicy zmniejszania zysku z działalności podstawowej (w przybliżeniu tożsamej z EBIT) nie narażając przedsiębiorstwa na brak zdolności do spłaty odsetek.

Przykład Jak kształtował się wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem w przedsiębiorstwie DarchemPol w latach 200(X-2)–200X?

Przedsiębiorstwo DarchemPol posiadało wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem na poziomie ujemnym: -12,04x w roku 200(X-2), dodatnim:+4,33x w roku 200(X-1) oraz +23,8x w roku 200X. Jak widać, sytuacja przedsiębiorstwa w zakresie pokrycia odsetek zyskiem EBIT, zdaje się polepszać.

Kolejny wskaźnik mierzy zdolność do spłaty wszystkich zobowiązań przedsiębiorstwa wynikających z zaciągniętego długu. Jest to wskaźnik obsługi zadłużenia. Oblicza się go dzieląc EBIT przez sumę raty kapitałowej i odsetki.

gdzie: WOZ – wskaźnik obsługi zadłużenia, RK – rata kapitałowa, WPDZI – wskaźnik pokrycia długu zyskiem I-szy.

Wskaźnik obsługi zadłużenia, określany też jako wskaźnik pokrycia długu zyskiem I (WPDZI). Zgodnie ze standardami Banku Światowego, jest pożądane, aby jego wielkości wahały się między 1,0 a 2,5. Natomiast wielkość 1,0 Bank Światowy uznaje za krytyczną.

Przykład Na jakim poziomie kształtowała się zdolność do spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z zaciągniętego długu w przedsiębiorstwie DarchemPol (branża chemiczna) w latach 200(X-2)–200X?

Dla przedsiębiorstwa DarchemPol wskaźnik obsługi zadłużenia kształtował się na poziomie: -0,79x w 200(X-2) roku, 0,94x w 200(X-1) roku i 23,8x w 200X roku. Jak widać w 200(X-2) i 200(X-1) roku, wskaźnik ten był poniżej zalecanych wielkości. W 200X roku był on na takim samym poziomie jak wskaźnik TIE. Jest tak, dlatego że przedsiębiorstwo DarchemPol (branża chemiczna) w tym roku nie miało żadnych rat kapitałowych do spłacenia.

Wskaźnik pokrycia długu zyskiem II. Według standardów światowych, zaleca się, aby jego wielkość przekraczała 1,0.

Przykład Na jakim poziomie kształtowało się porycie długu zyskiem szacowane na podstawie wskaźnika WPDZII w przedsiębiorstwie DarchemPol w latach 200(X-2)–200X?

Wskaźnik pokrycia długu nadwyżką finansową. Wskaźnik ten powinien być wyższy niż 1,5. Informuje on między innymi o tym, ile razy nadwyżka finansowa pokrywa łączny dług.

Wskaźniki sprawności działania
Wskaźniki sprawności działania określa się także jako wskaźniki szybkości obrotu lub aktywności. Określają one sprawność obrotu zapasów, należności, aktywów ogółem.

Wskaźnik rotacji zapasów (inventory turnover ratio) informuje o tym, ile razy w ciągu okresu sprawozdawczego, posiadane przez przedsiębiorstwo zapasy materiałów i surowców zostają przekształcone w sprzedane produkty gotowe.
Wskaźnik ten wyznaczany jest przez iloraz kosztu własnego sprzedaży i średniej wielkości zapasów.
,
,

gdzie: WRZAP – wskaźnik rotacji zapasów; CR – przychody ze sprzedaży, ZAP – stan zapasów.

Przykład Jak kształtował się wskaźnik rotacji zapasów w przedsiębiorstwie DarchemPol (branża chemiczna) w latach 200(X-2) – 200X?

Poziom przychodów ze sprzedaży dla lat 200(X-2)-200X odczytany został z rachunku zysków i strat (tabela), natomiast w mianowniku umieszczono poziom zapasów, wielkość zapasów odczytano z bilansu (tabela). Dla przedsiębiorstwa DarchemPol wskaźnik rotacji zapasów w omawianym okresie kształtuje się na poziomie od 7,41x przez 7,83 do 7,95. Oznacza to, że przedsiębiorstwo przekształciło swoje zapasy w wyroby gotowe i dokonało ich sprzedaży w 200(X-2) roku w ciągu (360/7,41) = 48,6 dni, w 200(X-1) roku w czasie (360/7,83) = 46 dni oraz w 200X roku w ciągu (360/7,95) = 45,3 dni. Jak widać, sprawność obrotu zapasami, w przedsiębiorstwie DarchemPol (branża chemiczna) wzrastała w ciągu ostatnich trzech lat.

Następnym wskaźnikiem sprawności jest wskaźnik rotacji należności. Informuje on o tym, ile razy w trakcie okresu sprawozdawczego następuje obrót należnościami. Im większy jest obrót należnościami, tym mniej środków własnych przedsiębiorstwo musi angażować w należnościach od odbiorców. Wskaźnik ten obliczany jest jako iloraz przychodów ze sprzedaży i średniego poziomu należności.
;

gdzie: WRNAL – współczynnik rotacji należności, NAL – poziom należności.

Przykład Na jakim poziomie kształtował się współczynnik rotacji należności w przedsiębiorstwie DarchemPol w latach 200(X-2)–200X?

Licznik tego wskaźnika odczytany został z rachunku zysków i strat (tabela, pozycja A), natomiast dane do mianownika pochodzą z bilansu (tabela). Przedsiębiorstwo DarchemPol (branża chemiczna) charakteryzuje się wskaźnikiem rotacji należności na poziomie 16,3x w roku 200(X-2), 13,2x w roku 200(X-1) oraz 5,4x w roku 200X. Oznacza to, że rotacja należnościami w przedsiębiorstwie trwała odpowiednio (360/16,3) = 22,1 dni w roku 200(X-2), (360/13,2) = 27,3 dni w roku 200(X-1) i (360/5,4) = 66,7 dni w 200X roku. Jak widać, okres spływu należności się wydłuża. Mimo wydłużenia okresu spływu należności nie ma miejsca wzrost przychodów ze sprzedaży. Może to być potwierdzeniem wcześniej stwierdzonego wzrostu zagrożenia wystąpieniem kryzysu działalności (patrz rysunki).

Kolejnym wskaźnikiem sprawności jest wskaźnik rotacji aktywów płynnych. Jest to iloraz przychodów ze sprzedaży i sumy należności, środków pieniężnych i ich ekwiwalentów.

gdzie: WRAP – wskaźnik rotacji aktywów płynnych; ŚP – środki pieniężne i ich ekwiwalenty.

Przykład Na jakim poziomie kształtował się współczynnik rotacji aktywów płynnych w przedsiębiorstwie DarchemPol w latach 200(X-2)–200X?

Kwoty umieszczone w liczniku pochodzą z rachunku zysków i strat (tabela, pozycja A), stan należności i stan środków pieniężnych znajdujące się w mianowniku, ujawnione zostały w bilansie (tabela). W przedsiębiorstwie DarchemPol (branża chemiczna) wskaźnik ten wynosił 12,6x w roku 200(X-2), 10,9x w roku 200(X-1) oraz 5,2x w roku 200X. Wskaźnik ten służy do pomiaru zdolności aktywów płynnych (należności i środków pieniężnych) do generowania wpływów ze sprzedaży. Zakłada się, że im wyższy jest poziom tego wskaźnika tym bardziej sprawnie przedsiębiorstwo zarządza swoimi płynnymi aktywami, zatem jego spadek należy interpretować jako zjawisko negatywne.

Ostatnim, z omawianych przez nas wskaźników sprawności, wskaźnikiem mierzącym zdolność aktywów przedsiębiorstwa do generowania przychodów ze sprzedaży, jest wskaźnik rotacji aktywów ogółem, zwany także wskaźnikiem efektywności majątku. Jest to iloraz przychodów ze sprzedaży i poziomu aktywów ogółem.

gdzie: WRCA – wskaźnik rotacji aktywów ogółem, TA – aktywa ogółem.

Przykład Jak kształtował się wskaźnik rotacji całkowitych aktywów w przedsiębiorstwie DarchemPol w latach 200(X-2)-200X?

Licznik wskaźnika odczytany został z rachunku zysków i strat (tabela, pozycja A), natomiast mianownik to suma aktywów z bilansu przedsiębiorstwa DarchemPol (tabela). Dla przedsiębiorstwa DarchemPol wskaźnik rotacji całkowitych aktywów kształtuje się na poziomie 0,73x w roku 200(X-2); 0,65x w roku 200(X-1) oraz 0,58x w roku 200X. Oznacza to, że zdolność aktywów przedsiębiorstwa do generowania przychodów ze sprzedaży jest na coraz niższym poziomie. Ponieważ poziom tego wskaźnika zależny jest od branży przedsiębiorstwa, w której ono funkcjonuje, trudno jest jednoznacznie ocenić jakość majątku posiadanego przez przedsiębiorstwo DarchemPol, ponieważ konieczność dysponowania kosztownym wyposażeniem wiąże się z relatywnie niższymi poziomami WRCA. Jednakże tendencja polegająca na coraz niższej sprawności tych aktywów, może oznaczać wzrost zagrożenia wystąpienia kryzysu działalności.

Wskaźniki rynkowe
Wspólną cechą wskaźników rynkowych, znanych też jako wskaźniki wartości rynkowej (market value ratios) jest odnoszenie ceny rynkowej przedsiębiorstwa do jego zysków i wartości księgowej. Wskaźniki te służą zarządowi jako informacja o postrzeganiu przedsiębiorstwa przez potencjalnych inwestorów.
Wskaźnik cena/zysk (price/earning ratio) to iloraz ceny jednego udziału na zysk przypadający na jeden udział.

gdzie: P/E – wskaźnik cena/zysk, P – cena jednego udziału, E – zysk przypadający na jeden udział.

Przykład Jak kształtowała się relacja P/E w przedsiębiorstwie DarchemPol na koniec roku 200(X-2), 200(X-1) i 200X, przy założeniu, że rynkowa wartość kapitału własnego była na koniec roku 200(X-2) równa 2500000 zł, 200(X-1) roku wynosiła 2600000 zł i roku 200X wynosiła 2750000 zł?

Przedsiębiorstwa o lepszych perspektywach rozwoju charakteryzują się wyższym poziomem wskaźnika P/E. Dodatnie wyniki tego wskaźnika, informują o tym, ile złotych, za jeden złoty zysku, są w stanie zaoferować potencjalni nabywcy akcji/udziałów. Wielkość tego wskaźnika dla przedsiębiorstwa DarchemPol oznacza, że w 200(X-2) roku, inwestorzy, mimo strat, gotowi byli zaoferować za akcje/udziały wyższą kwotę. Jak widać po wynikach, ich oczekiwania, po dwóch latach zdały się potwierdzać słuszność takich wycen.

Kolejnym wskaźnikiem rynkowym jest wskaźnik wartość rynkowa/wartość księgowa. Jest to wskaźnik informujący o tym, w jaki sposób przedsiębiorstwo jest oceniane przez potencjalnych inwestorów. Wartość księgowa to księgowa wartość kapitału własnego.

gdzie: M/B – wskaźnik wartość rynkowa/wartość księgowa, M – wartość rynkowa przedsiębiorstwa, B – wartość księgowa przedsiębiorstwa.

Przykład Jak kształtowała się relacja M/B w przedsiębiorstwie DarchemPol na koniec roku 200(X-2), 200(X-1) i 200X, przy założeniu, że rynkowa wartość kapitału własnego była na koniec roku 200(X-2) równa 2500000 zł, 200(X-1) roku wynosiła 2600000 zł i roku 200X wynosiła 2750000 zł?

Dla przedsiębiorstwa DarchemPol (branża chemiczna) wskaźnik M/B w latach 200(X-2) – 200X nieznacznie przekraczal 1. Oznacza to, że rynek w niewielkim stopniu wyżej wycenia wartość kapitału własnego niż wynika to z zapisu księgowego.

Analiza Du Ponta
Analiza Du Ponta opiera się przede wszystkim na równaniu wskaźnika rentowności aktywów całkowitych – ROA. W równaniu tym licznik i mianownik można podzielić przez przychody ze sprzedaży. Otrzyma się wtedy formułę:

Informuje ona o tym, że na rentowność aktywów można wpływać poprzez zmianę marży zysku stanowiącej pierwszą część równania, oraz zmianę obrotu aktywami.
Jeśli wskaźnik rentowności aktywów zostanie pomnożony przez mnożnik kapitału własnego (czyli iloraz aktywów ogółem i kapitału własnego), otrzyma się rentowność kapitału własnego ROE:

Widać stąd, że na ROE mają wpływ :
• efektywność operacyjna (reprezentowana przez marżę zysku),
• efektywność wykorzystania aktywów (reprezentowana przez rotację aktywów ogółem),
• dźwignia finansowa (reprezentowana przez mnożnik kapitału własnego).
Niska efektywność operacyjna i/lub niska efektywność wykorzystania aktywów z dużym prawdopodobieństwem wpłynie na niższą rentowność kapitału własnego. Widać stąd również, że wzrost poziomu zadłużenia wpłynie na wzrost ROE. Jednakże w związku z tym, że na zysk netto (NI) znajdujący się w liczniku ROE wpływ mają koszty finansowe (odsetki), to wzrost ROE będzie miał miejsce tylko i wyłącznie wtedy, gdy ROA będzie wyższe od stopy procentowej zadłużenia.
Analiza kosztów i przychodów
Już pierwszy rzut oka na rachunek zysków i strat ujawnia, że zysk przedsiębiorstwa i jego rentowność zależą od poziomu kosztów, cen, poziomu produkcji i przychodów ze sprzedaży. Koszty przedsiębiorstwa można podzielić w zależności od kryterium podziału na: koszty stałe i koszty zmienne, oraz na: koszty operacyjne i koszty finansowe. Oba te podziały będą miały znaczenie dla rozważań zawartych w tym podrozdziale.
Koszty zmienne zmieniają się wraz ze zmianą poziomu produkcji. Ich wielkość jest równa zero, jeśli poziom produkcji jest także równy zero. Do kosztów zmiennych zalicza się najczęściej takie koszty jak: koszty robocizny i koszty materiałów.
Koszty zmienne są stałe na jednostkę produkcji. Wynika stąd, że całkowity koszt zmienny to iloczyn jednostkowego kosztu i wytworzonych jednostek produktu.

gdzie: VC – całkowity koszt zmienny,
Q – całkowita wielkość produkcji,
v – jednostkowy koszt zmienny.

Koszty stałe są niezmienne w danym okresie. Nie zależą od całkowitej wielkości produkcji. Kosztami takimi są: czynsz, wynagrodzenie zarządu itp. Koszty stałe mają w pewnym senscie charakter tzw. kosztów utopionych. Wynika to z faktu, że muszą one być poniesione niezależnie od wszystkich innych okoliczności.
Posiadając informację o kosztach stałych i zmiennych, jesteśmy w stanie wyznaczyć koszty całkowite:

gdzie: TC – koszty całkowite,
FC – koszty stałe.

Z podziałem na koszty zmienne i stałe związane jest pojęcie księgowego progu rentowności . Na rysunku przedstawiono koszty stałe, zmienne oraz przychody ze sprzedaży. Przychody ze sprzedaży są wyznaczane ze wzoru:

gdzie: p – cena jednostkowa.

Rysunek Koszty, przychody i księgowy próg rentowności.
Źródło: opracowanie własne.

Na rysunku widać, że jeśli przychody ze sprzedaży są poniżej kosztów całkowitych, przedsiębiorstwo z danej działalności odnotowuje stratę. Z kolei, jeśli przychody ze sprzedaży są wyższe od kosztów całkowitych, mamy do czynienia z zyskiem. Zrównanie kosztów całkowitych i przychodów to próg rentowności. Ilość odpowiadająca progowi rentowności wyznaczana jest ze wzoru:

Podział na koszty zmienne i stałe dotyczy kosztów operacyjnych. Z podziałem tym jest także związane istnienie dźwigni operacyjnej. Poziom dźwigni operacyjnej to relacja między marżą zysku a zyskiem przed odsetkami i opodatkowaniem.

gdzie: DOL – dźwignia operacyjna.

Ze wzoru widać, że dźwignia operacyjna jest dodatnia jeśli ilość sprzedanych wyrobów przewyższa księgowy próg rentowności. Poniżej księgowego progu rentowności jest ona ujemna. Ponad to, wzrostowi kosztów stałych towarzyszy wzrost dźwigni. Oznacza to bardzo dużą wrażliwość rentowności na poziom sprzedaży w przedsiębiorstwach charakteryzujących się relatywnie wysokimi kosztami stałymi.

Przykład Przedsiębiorstwa Eurus i Mixit działają w tej samej branży i są porównywalne pod względem wszystkich swoich parametrów ekonomicznych z wyjątkiem kosztów. Obydwa produkują dobro X, którego cena wynosi 60 złotych za sztukę. W roku 200(X-1) obydwa przedsiębiorstwa sprzedały po 8 000 sztuk dobra X. Przedsiębiorstwa różnią się strukturą kosztów operacyjnych. Przedsiębiorstwo Eurus ponosi tylko koszty zmienne wynoszące 40 złotych na sztukę. Przedsiębiorstwo Mixit ponosi koszty stałe w wysokości 240 000 złotych oraz koszty zmienne w wysokości 10 złotych na sztukę. Jak kształtować się będzie zysk przed odsetkami i opodatkowaniem (EBIT) i ile wyniesie dźwignia operacyjna (DOL) w latach 200(X-1) i 200X jeśli wiadomo, że w roku 200X ilość sprzedanych wyrobów wzrośnie o połowę w stosunku do roku poprzedniego? Na jakim poziomie kształtował się księgowy próg rentowności?
Tabela
EBIT i DOL w przedsiębiorstwach Eurus i Mixit.
200(X-1) r. 200X r.
Eurus Mixit Eurus Mixit
Przychody ze sprzedaży (w tys. zł.) 480 480 720 720
Koszty stałe (w tys. zł.) - 240 - 240
Koszty zmienne (w tys. zł.) 320 80 480 120
EBIT (w tys. zł.) 160 160 240 360
DOL 1,00 2,50 1,00 1,67
Źródło: opracowanie własne.

Wskaźnik DOL znajdujący się na dole tabeli, obliczono na podstawie wzoru.

Jak widać w tabeli, EBIT przedsiębiorstwa Mixit wzrósł bardziej gwałtownie niż EBIT przedsiębiorstwa Eurus. Wynika to z faktu ponoszenia przez przedsiębiorstwo Mixit kosztów stałych. Przy wyznaczaniu poziomu zysku przed odsetkami i opodatkowaniem dla roku następnego, a więc przy „przejściu” z roku 200(X-1) do roku 200X zastosowanie ma stopień dźwigni operacyjnej DOL dla roku 200(X-1):

Oczywiście stopień dźwigni operacyjnej działa w obie strony. Jeśli mamy dany EBIT dla roku 200X i chcemy poznać EBIT dla roku poprzedniego wystarczy zastosować stopień dźwigni operacyjnej dla roku 200X:

Należy oczywiście pamiętać o tym, że jeśli przychody ze sprzedaży z roku 200(X-1) na 200X wzrosły o połowę (czyli Δ% = 0,5), to „cofając się” z roku 200X na 200(X-1) należy obniżyć przychody ze sprzedaży o 33% (stąd Δ% = – 0,33).
Księgowy próg rentowności oblicza się w oparciu o wzór 1.3.4:

Okazuje się, że dla przedsiębiorstwa Eurus próg rentowności wynosi 0 sztuk. Zatem każdy poziom produkcji powyżej 0 sztuk wiąże się z uzyskaniem dodatniego EBIT. Natomiast dla przedsiębiorstwa Mixit, księgowy próg rentowności wynosi 4800 sztuk. Jeśli produkcja byłaby niższa od 4800 sztuk, EBIT byłby ujemny.

Koszty związane z działalnością finansową, to wszelkiego rodzaju odsetki od kapitału obcego finansującego przedsiębiorstwo. Z ich istnieniem wiąże się zjawisko dźwigni finansowej. Oblicza się ją ze wzoru:

gdzie: DFL – dźwignia finansowa,
INT – koszty finansowe (odsetki).

Analiza wzoru pokazuje, że dźwignia finansowa jest tym wyższa im wyższe są koszty finansowe ponoszone przez przedsiębiorstwo. Jeśli EBIT jest wyższy od odsetek, dźwignia jest dodatnia.

Przykład Przedsiębiorstwa Fusalka i Miral różnią się tylko tym, że przedsiębiorstwo Fusalka finansuje się jedynie kapitałem własnym, natomiast pasywa przedsiębiorstwa Miral to w 50% kapitał obcy, którego koszt wynosi 10%. Pasywa całkowite w obydwu przedsiębiorstwach wynoszą po 500 000 złotych. Na jakim poziomie kształtować się będą wskaźniki ROE w latach 200(X-1) i 200X? W 200(X-1) roku EBIT dla obu przedsiębiorstw kształtował się na poziomie 100 000 zł., a w 200X roku na poziomie 200 000 złotych. Przedsiębiorstwa płacą 25% podatek. Rozwiązanie przedstawiono w tabeli.

Tabela
Poziomy ROE i DFL w przedsiębiorstwach Fusalka i Miral w latach 200(X-1) i 200X.
200(X-1) r. 200X r.
Fusalka Miral Fusalka Miral
EBIT (w tys. zł.) 100 100 200 200
INT (w tys. zł.) - 25 - 25
EBT (w tys. zł.) 100 75 200 175
Podatek (w tys. zł.) 25 18,75 50 43,75
Zysk netto (w tys. zł.) 75 56,25 150 131,25
ROE 15% 22,5% 30% 52,4%
DFL 1,00 1,33 1,00 1,14
Źródło: opracowanie własne.

Przedsiębiorstwo Miral wykorzystuje dźwignię finansową. Widoczny jest wyższy poziom ROE dla tego przedsiębiorstwa, oraz gwałtowniejszy jego przyrost dla przedsiębiorstwa Miral przy takim samym dla obu przedsiębiorstw przyroście EBIT.
Wskaźnik DFL znajdujący się w dolnej części tabeli 1.3.2 obliczono w oparciu o wzór 1.3.6.

Jak widać w tabeli, ROE przedsiębiorstwa Miral wzrosła bardziej gwałtownie niż ROE przedsiębiorstwa Fusalka. Wynika to z faktu ponoszenia przez przedsiębiorstwo Miral kosztów finansowych. Przy wyznaczaniu poziomu rentowności kapitału własnego dla roku następnego, a więc przy „przejściu” z roku 200(X-1) do roku 200X zastosowanie ma stopień dźwigni finansowej DFL dla roku 200(X-1):

Stopień dźwigni finansowej także działa w obie strony. Jeśli mamy daną ROE dla roku 200X i chcemy poznać ROE dla roku poprzedniego wystarczy zastosować stopień dźwigni finansowej dla roku 200X:

Tutaj także należy pamiętać o tym, że jeśli EBIT z roku 200(X-1) na 200X wzrósł o 100% (dlatego Δ% = 1), to przy przejściu z roku 200X na 200(X-1) należy obniżyć EBIT o 50% (czyli Δ% = – 0,5).
Jeżeli przedsiębiorstwo ma możliwość ponoszenia kosztów stałych i finansowania się kapitałem obcym, to można mówić o wykorzystywaniu przezeń dźwigni całkowitej . Dźwignia całkowita to iloczyn dźwigni operacyjnej i finansowej:

gdzie: DTL – dźwignia całkowita.
Informuje ona o tym, jak zmiany sprzedaży (w jednostkach naturalnych, np. w sztukach) wpływają na zmiany ROE.

Przykład Przedsiębiorstwa Eurus i Mixit działają w tej samej branży i są porównywalne pod względem wszystkich swoich parametrów ekonomicznych z wyjątkiem kosztów. Oba produkują dobro X, którego cena wynosi 60 złotych za sztukę. W roku 200(X-1) obydwa przedsiębiorstwa sprzedały po 8 000 sztuk dobra X. Przedsiębiorstwa różnią się strukturą kosztów operacyjnych. Przedsiębiorstwo Eurus ponosi tylko koszty zmienne wynoszące 40 złotych na sztukę. Przedsiębiorstwo Mixit ponosi koszty stałe w wysokości 240 000 złotych oraz koszty zmienne w wysokości 10 złotych na sztukę. Ile wyniesie rentowność kapitału własnego (ROE) a ile dźwignia połączona (DTL) w latach 200(X-1) i 200X jeśli wiadomo, że w roku 200X ilość sprzedanych wyrobów wzrośnie o połowę w stosunku do roku poprzedniego? Zakładamy, że przedsiębiorstwa różnią się także tym, że przedsiębiorstwo Eurus finansuje się jedynie kapitałem własnym, natomiast pasywa przedsiębiorstwa Mixit to w 50% kapitał obcy, którego koszt wynosi 10%. Pasywa całkowite w obu przedsiębiorstwach wynoszą po 500 000 złotych. Efektywna stopa podatkowa dla tych przedsiębiorstw wynosi 25%. Rozwiązanie przedstawiono w tabeli.
Tabela.
DTL w przedsiębiorstwach Eurus i Mixit w latach 200(X-1) i 200X.
200(X-1) r. 200X r.
Eurus Mixit Eurus Mixit
Przychody ze sprzedaży (w tys. zł.) 480 480 720 720
Koszty stałe (w tys. zł.) - 240 - 240
Koszty zmienne (w tys. zł.) 320 80 480 120
EBIT (w tys. zł.) 160 160 240 360
INT (w tys. zł.) - 25 - 25
EBT (w tys. zł.) 160 135 240 335
Podatek (w tys. zł.) 40 33,75 60 83,75
Zysk netto (w tys. zł.) 120 101,25 180 251,25
ROE 24% 40,5% 36% 100,5%
DOL 1 2,5 1 1,67
DFL 1 1,19 1 1,08
DTL 1 2,96 1 1,79
Źródło: opracowanie własne.
Przedsiębiorstwo Mixit wykorzystuje zarówno dźwignię operacyjną jak i dźwignię finansową. Widoczny jest wyższy poziom ROE dla tego przedsiębiorstwa, oraz gwałtowniejszy jego przyrost dla przedsiębiorstwa Mixit przy takim samym dla obu przedsiębiorstw przyroście przychodów ze sprzedaży.
Wskaźnik DTL znajdujący się w dolnej części tabeli 1.3.3 obliczono w oparciu o wzór 1.3.7.

Rozwiązanie przedstawione w tabeli pokazuje, że ROE przedsiębiorstwa Mixit wzrosła bardziej gwałtownie niż ROE przedsiębiorstwa Eurus. Wynika to z faktu ponoszenia przez przedsiębiorstwo Mixit zarówno stałych kosztów operacyjnych, jak i kosztów finansowych. Przy wyznaczaniu poziomu rentowności kapitału własnego dla roku następnego, czyli przechodząc z roku 200(X-1) do roku 200X zastosowanie ma stopień dźwigni całkowitej DTL dla roku 200(X-1):

Stopień dźwigni połączonej działa również w drugą stronę. Jeśli mamy daną ROE dla roku 200X i chcemy poznać ROE dla roku poprzedniego wystarczy zastosować stopień dźwigni całkowitej dla roku 200X:

Należy pamiętać o tym, że jeśli przychody ze sprzedaży z roku 200(X-1) na 200X wzrosły o 50% (dlatego Δ% = 0,5), to przy przejściu z roku 200X na 200(X-1) należy obniżyć przychody ze sprzedaży o 33% (czyli Δ% = – 0,33).
Dźwignia całkowita może mieć zastosowanie w prognozowaniu rentowności przy określonej znanej wielkości sprzedaży. Oprócz tego, uważa się, że wielkość dźwigni jest miarą ogólnego ryzyka przedsiębiorstwa.

Przedsiębiorstwo „A” działa w branży cukierniczej [produkuje słodycze].
Bilans przedsiębiorstwa „A” – Aktywa.
AKTYWA 200(X+1)-12-31 200X-12-31
A. Aktywa trwałe 24,979,951.84 17,298,683.06
I. Wartości niematerialne i prawne 55,307.33 7,408.21
II. Rzeczowe aktywa trwałe 21,749,110.51 17,070,161.85
IV. Inwestycje długoterminowe 3,000,000.00 0.00
V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe 175,534.00 221,113.00
B. Aktywa obrotowe 29,222,756.42 28,147,835.95
I. Zapasy 6,890,294.24 7,858,686.15
1. Materiały 5,308,499.45 6,528,422.09
2. Półprodukty i produkty w toku 180,810.74 70,614.23
3. Produkty gotowe 1,346,607.17 1,193,186.27
4. Towary 54,376.88 66,463.56
II. Należności i roszczenia 20,016,112.04 18,413,049.76
2. Należności od pozostałych jednostek 20,016,112.04 18,413,049.76
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty: 18,893,144.24 17,214,619.92
b) z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń 846,064.99 978,604.84
c) inne 276,902.81 219,825.00
III. Inwestycje krótkoterminowe 1,722,886.69 1,515,077.65
1. Krótkoterminowe aktywa finansowe 1,722,886.69 1,515,077.65
c) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne 1,722,886.69 1,515,077.65
– środki pieniężne w kasie i na rachunkach 1,722,886.69 1,515,077.65
IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe 593,463.45 361,022.39
SUMA AKTYWÓW 54,202,708.26 …………………….. 45,446,519.01
Bilans przedsiębiorstwa „A” – Pasywa
PASYWA 200(X+1)-12-31 200X-12-31
A. Kapitał (fundusz) własny 20,000,562.07 17,608,199.87
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 34,202,146.19 27,838,319.14
I. Rezerwy na zobowiązania 445,775.00 625,584.00
II. Zobowiązania długoterminowe i fundusze specjalne 1,127,000.00 5,135,567.00
III. Zobowiązania krótkoterminowe i fundusze specjalne 32,515,849.27 21,961,230.86
2. Wobec pozostałych jednostek 31,866,353.38 21,638,849.51
a) kredyty i pożyczki 13,769,570.07 7,486,335.88
d) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności: 13,348,631.93 10,292,367.90
– do 12 miesięcy 13,348,631.93 10,292,367.90
e) zaliczki otrzymane na dostawy 22,067.70
g) z tytułu podatków ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń 2,396,443.83 1,971,652.50
h) z tytułu wynagrodzeń 593,973.54 643,117.07
i) inne 1,757,734.01 1,223,308.46
3. Fundusze specjalne 649,495.89 322,381.35
IV. Rozliczenia międzyokresowe i przychody przyszłych okresów 113,521.92 115,937.28
2. Inne rozliczenia międzyokresowe 113,521.92 115,937.28
– długoterminowe 111,106.56 113,521.92
– krótkoterminowe 2,415.36 2,415.36
SUMA PASYWÓW 54,202,708.26 …………………….. 45,446,519.01
Rachunek wyników dla przedsiębiorstwa „A”.
200(X+1) 200X
A. Przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi 104,626,706.21 93,724,857.65
I. Przychody ze sprzedaży produktów 98,564,397.23 87,325,620.86
II. Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów 6,062,308.98 6,399,236.79
B. Koszty działalności operacyjnej 102,576,112.60 92,146,131.49
I. Wartość sprzedanych towarów i materiałów 5,003,544.47 5,572,996.03
II. Koszt wytworzenia sprzedanych produktów 65,329,205.80 59,249,289.05
III. Koszty sprzedaży 18,553,949.70 14,802,264.50
IV. Koszty ogólnego zarządu 13,689,412.63 12,521,581.91
C. Zysk/Strata ze sprzedaży 2,050,593.61 1,578,726.16
D. Pozostałe przychody operacyjne 4,206,205.50 1,080,151.06
I. Przychody ze sprzedaży składników majątku trwałego 148,650.57 133,774.45
II. Dotacje 10,244.00 34,021.00
III. Pozostałe przychody operacyjne 4,047,310.93 912,355.61
E. Pozostałe koszty operacyjne 2,153,538.80 650,581.84
II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych 53,299.73 382,605.99
III. Inne koszty operacyjne 2,100,239.07 267,975.85
F. Zysk/Strata na działalności operacyjnej 4,103,260.31 2,008,295.38
G. Przychody finansowe 84,582.74 28,714.65
II. Odsetki otrzymane 3,642.17 12,675.20
III. Zysk ze zbycia inwestycji 6,800.00
V. Pozostałe 80,940.57 9,239.45
H. Koszty finansowe 2,690,887.67 878,330.54
I. Odsetki 883,900.48 683,167.67
III. Aktualizacja wartości inwestycji 1,518,664.44
IV. Pozostałe 288,322.75 195,162.87
I. Zysk/Strata brutto na działalności gospodarczej 1,496,955.38 1,158,679.49
J. Wynik zdarzeń nadzwyczajnych 13,194.38 0.00
I. Zyski nadzwyczajne 30,447.81
II. Straty nadzwyczajne 17,253.43
K. Zysk/Strata brutto 1,510,149.76 1,158,679.49
L. Obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego 583,117.00 582,330.00
I. Podatek dochodowy od osób prawnych lub osób fizycznych 583,117.00 582,330.00
O. Zysk/Strata netto 927,032.76 …………………….. 576,349.49
Rachunek przepływów pieniężnych przedsiębiorstwa „A”
200(X+1) 200X
A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
I. Wynik finansowy netto (zysk/strata) 927,032.76 576,349.49
II. Korekty razem 6,588,241.39 754,183.55
1. Amortyzacja 2,716,596.66 2,598,936.57
2. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych 534.24
3. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) 883,900.48 683,167.67
4. Zysk (strata) na działalności inwestycyjnej -148,650.57 -133,774.45
5. Zmiana stanu rezerw -179,809.00 -49,832.00
6. Zmiana stanu zapasów 968,391.91 -1,430,838.36
7. Zmiana stanu należności -1,603,062.28 -2,506,711.55
8. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych (z wyjątkiem pożyczek i kredytów) 4,139,617.37 1,107,846.68
9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych -189,277.42 277,815.99
10. Pozostałe korekty 207,573.00
III. Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 7,515,274.15 1,330,533.04
B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
I. Wpływy 224,553.48 180,182.07
1. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych 224,553.48 171,682.07
3. Z aktywów finansowych, w tym: 0.00 8,500.00
b) w pozostałych jednostkach: 0.00 8,500.00
– zbycie aktywów finansowych 8,500.00
II. Wydatki -9,156,826.59 -3,024,086.32
1. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych -8,916,259.59 -3,024,086.32
4. Inne wydatki inwestycyjne -240,567.00
III. Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej -8,932,273.11 -2,843,904.25
C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
I. Wpływy 6,323,234.19 6,656,533.18
1. Wpływy netto z wydania udziałów (emisji akcji) i innych instrumentów kapitałowych oraz dopłat do kapitału 420,000.00
2. Kredyty i pożyczki 6,323,234.19 6,236,533.18
II. Wydatki -4,691,900.48 -5,171,197.57
2. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli -494,117.60
4. Spłaty kredytów i pożyczek -3,808,000.00 -3,618,912.30
7. Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego -375,000.00
8. Odsetki -883,900.48 -683,167.67
III. Środki pieniężne netto z działalności finansowej 1,631,333.71 1,485,335.61
D. Przepływy pieniężne netto, razem 214,334.75 -28,035.60
E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych 207,807.04
– w tym: zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych 6,525.71 7,875.00
F. Środki pieniężne na początek okresu 1,515,077.65 1,543,113.25
G. Środki pieniężne na koniec okresu 1,729,412.40 …………………….. 1,515,077.65
– w tym: o ograniczonej możliwości dysponowania 37,494.12
Przedsiębiorstwo „B” działa w branży tekstylnej [produkuje firanki].
Bilans przedsiębiorstwa „B” – Aktywa
AKTYWA 200(X+1)-12-31 200X-12-31
A. Aktywa trwałe 14,766,558.00 15,340,215.86
I. Wartości niematerialne i prawne 603,778.44 0.00
II. Rzeczowe aktywa trwałe 14,141,509.56 15,257,265.38
V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe 21,270.00 82,950.48
B. Aktywa obrotowe 15,410,324.31 11,721,857.39
I. Zapasy 13,803,423.12 6,981,820.51
1. Materiały 13,193,860.93 6,889,810.99
2. Półprodukty i produkty w toku 497,994.50
4. Towary 111,567.69 92,009.52
II. Należności i roszczenia 1,293,422.64 3,649,780.33
1. Należności od jednostek powiązanych 832,498.24 1,710,089.92
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty: 832,498.24 1,710,089.92
– do 12 miesięcy 832,498.24 1,710,089.92
2. Należności od pozostałych jednostek 460,924.40 1,939,690.41
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty: 208,482.85 287,860.02
– do 12 miesięcy 208,482.85 287,860.02
b) z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń 222,952.35 1,621,601.05
c) inne 29,489.20 30,229.34
III. Inwestycje krótkoterminowe 304,742.00 1,080,898.95
1. Krótkoterminowe aktywa finansowe 304,742.00 1,080,898.95
c) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne 304,742.00 1,080,898.95
– środki pieniężne w kasie i na rachunkach 304,742.00 1,080,898.95
IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe 8,736.55 9,357.60
SUMA AKTYWÓW 30,176,882.31 …………………….. 27,062,073.25
Bilans przedsiębiorstwa „B” – Pasywa
PASYWA 200(X+1)-12-31 200X-12-31
A. Kapitał (fundusz) własny 10,924,705.83 6,415,056.69
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 19,252,176.48 20,647,016.56
I. Rezerwy na zobowiązania 279,433.08 0.00
II. Zobowiązania długoterminowe i fundusze specjalne 5,796,964.03 8,874,648.43
III. Zobowiązania krótkoterminowe i fundusze specjalne 13,175,779.37 11,772,368.13
1. Wobec jednostek powiązanych 11,131,137.26 9,224,184.62
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności: 10,867,980.29 9,224,184.62
– do 12 miesięcy 10,867,980.29 9,224,184.62
b) inne 263,156.97
2. Wobec pozostałych jednostek 2,044,279.45 2,535,715.21
a) kredyty i pożyczki 1,624,786.66 1,912,130.88
d) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności: 132,748.72 342,129.14
– do 12 miesięcy 132,748.72 342,129.14
g) z tytułu podatków ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń 278,625.77 275,449.94
h) z tytułu wynagrodzeń 3.80
i) inne 8,114.50 6,005.25
3. Fundusze specjalne 362.66 12,468.30
SUMA PASYWÓW 30,176,882.31 …………………….. 27,062,073.25
Rachunek zysków i strat przedsiębiorstwa „B”.
200(X+1) 200X
A. Przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi 38,095,074.28 21,001,373.64
– od jednostek powiązanych 36,221,456.13 19,138,052.31
I. Przychód ze sprzedaży produktów 35,827,843.82 18,991,062.83
II. Zmiana stanu produktów -14,821.52 -6,812.50
IV. Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki 2,282,051.98 2,017,123.31
B. Koszty działalności operacyjnej 34,671,444.01 18,974,245.43
I. Amortyzacja 1,012,087.72 472,112.05
II. Zużycie materiałów i energii 23,777,331.95 11,671,423.64
III. Usługi obce 983,079.57 300,555.77
IV. Podatki i opłaty 369,965.94 187,688.88
V. Wynagrodzenia 5,341,765.75 3,897,036.85
VI. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia 1,254,501.38 884,734.83
VII. Pozostałe koszty rodzajowe 387,079.72 185,479.59
VIII. Wartość sprzedanych towarów i materiałów 1,545,631.98 1,375,213.82
C. Zysk/Strata ze sprzedaży 3,423,630.27 2,027,128.21
D. Pozostałe przychody operacyjne 50,169.48 3,399.89
I. Przychody ze sprzedaży składników majątku trwałego 10,065.05 2,997.21
III. Pozostałe przychody operacyjne 40,104.43 402.68
E. Pozostałe koszty operacyjne 101,069.11 27,903.24
II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych 46,664.34
III. Inne koszty operacyjne 54,404.77 27,903.24
F. Zysk/Strata na działalności operacyjnej 3,372,730.64 2,002,624.86
G. Przychody finansowe 1,526,054.59 53,383.83
II. Odsetki otrzymane 530.04 1,253.27
V. Pozostałe 1,525,524.55 52,130.56
H. Koszty finansowe 365,553.96 543,317.42
I. Odsetki 365,038.15 1,910.78
IV. Pozostałe 515.81 541,406.64
I. Zysk/Strata brutto na działalności gospodarczej 4,533,231.27 1,512,691.27
J. Wynik zdarzeń nadzwyczajnych 0.00 2,008.41
I. Zyski nadzwyczajne 3,170.31
II. Straty nadzwyczajne 1,161.90
K. Zysk/Strata brutto 4,533,231.27 1,514,699.68
L. Obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego 281,470.00 513,224.00
I. Podatek dochodowy od osób prawnych lub osób fizycznych 281,470.00 562,289.00
II. Pozostałe obowiązkowe obciążenia -49,065.00
O. Zysk/Strata netto 4,251,761.27 1,001,475.68
Sprawozdanie z przepływów pieniężnych przedsiębiorstwa „B”.
200(X+1) 200X
A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
I. Wynik finansowy netto (zysk/strata) 4,251,761.27 1,001,475.68
II. Korekty razem -960,508.76 2,871,923.70
1. Amortyzacja 1,012,087.72 472,112.05
2. Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych 236,745.82
4. Zysk (strata) na działalności inwestycyjnej -10,065.05 -2,997.21
5. Zmiana stanu rezerw 279,433.08
6. Zmiana stanu zapasów -6,821,602.61 -3,422,162.19
7. Zmiana stanu należności 2,356,357.69 -1,185,106.07
8. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych (z wyjątkiem pożyczek i kredytów) 1,690,755.46 7,032,032.37
9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych 62,301.53 -42,252.50
10. Pozostałe korekty 233,477.60 20,297.25
III. Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 3,291,252.51 3,873,399.38
B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
I. Wpływy 21,070.10 38,899.65
1. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych 21,070.10 38,899.65
II. Wydatki -1,487,207.90 -10,936,859.64
1. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych -1,487,207.90 -10,936,859.64
III. Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej -1,466,137.80 -10,897,959.99
C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
I. Wpływy 298,504.35 8,371,541.22
2. Kredyty i pożyczki 298,504.35 8,371,541.22
II. Wydatki -2,899,776.01 -806,723.50
4. Spłaty kredytów i pożyczek -2,899,776.01 -806,723.50
III. Środki pieniężne netto z działalności finansowej -2,601,271.66 7,564,817.72
D. Przepływy pieniężne netto, razem -776,156.95 540,257.11
E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych 540,257.11
F. Środki pieniężne na początek okresu 1,080,898.95 540,641.84
G. Środki pieniężne na koniec okresu 304,742.00 1,080,898.95
– w tym: o ograniczonej możliwości dysponowania 2,322.99 12,435.90
Przedsiębiorstwo D zajmuje się produkcją sprzętu i urządzeń biurowych i komputerowych.
Bilans przedsiębiorstwa „D” – Aktywa
AKTYWA 200(X+1)-12-31 200X-12-31
A. Aktywa trwałe 2,473,228.81 2,706,077.42
I. Wartości niematerialne i prawne 50,174.95 22,351.35
II. Rzeczowe aktywa trwałe 2,055,085.27 2,353,281.62
IV. Inwestycje długoterminowe 281,962.59 188,647.80
V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe 86,006.00 141,796.65
B. Aktywa obrotowe 7,310,159.53 7,510,500.13
I. Zapasy 3,133,024.83 2,672,464.29
1. Materiały 1,554,836.25 1,776,937.86
2. Półprodukty i produkty w toku 223,112.75 230,650.62
3. Produkty gotowe 597,696.55 261,237.88
4. Towary 727,729.98 403,637.93
5. Zaliczki na poczet dostaw 29,649.30
II. Należności i roszczenia 2,892,599.37 4,084,294.72
2. Należności od pozostałych jednostek 2,892,599.37 4,084,294.72
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty: 2,800,397.71 4,002,933.55
– do 12 miesięcy 2,800,397.71 4,002,933.55
b) z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń 40,481.28 46,253.19
c) inne 51,720.38 35,107.98
III. Inwestycje krótkoterminowe 878,889.51 415,869.30
1. Krótkoterminowe aktywa finansowe 878,889.51 415,869.30
b) w pozostałych jednostkach 572,259.09 17,700.08
– udzielone pożyczki 30,616.52 17,700.08
– inne krótkoterminowe aktywa finansowe 541,642.57
c) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne 306,630.42 398,169.22
– środki pieniężne w kasie i na rachunkach 306,630.42 398,169.22
IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe 405,645.82 337,871.82
SUMA AKTYWÓW 9,783,388.34 10,216,577.55
Bilans przedsiębiorstwa „D” – Pasywa
PASYWA 200(X+1)-12-31 200X-12-31
A. Kapitał (fundusz) własny 6,925,201.11 6,976,602.25
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 2,858,187.23 3,239,975.30
I. Rezerwy na zobowiązania 369,564.00 301,514.00
II. Zobowiązania długoterminowe i fundusze specjalne 0.00 0.00
III. Zobowiązania krótkoterminowe i fundusze specjalne 2,124,485.55 2,376,018.53
2. Wobec pozostałych jednostek 2,019,065.60 2,282,916.71
d) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności: 1,382,870.64 1,326,831.82
– do 12 miesięcy 1,382,870.64 1,326,831.82
e) zaliczki otrzmane na dostawy 4,080.79
g) z tytułu podatków ceł, ubezpieczeń i innych świadcczeń 581,749.61 931,264.82
i) inne 54,445.35 20,739.28
3. Fundusze specjalne 105,419.95 93,101.82
IV. Rozliczenia międzyokresowe i przychody przyszłych okresów 364,137.68 562,442.77
1. Ujemna wartość firmy 326,087.40 376,906.20
2. Inne rozliczenia międzyokresowe 38,050.28 185,536.57
– krótkoterminowe 38,050.28 185,536.57
SUMA PASYWÓW 9,783,388.34 10,216,577.55
Rachunek zysków i strat, przedsiębiorstwa „D”.
200(X+1) 200X
A. Przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi 21,887,152.08 27,635,718.86
I. Przychody ze sprzedaży produktów 17,363,646.57 22,224,698.94
II. Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów 4,523,505.51 5,411,019.92
B. Koszty działalności operacyjnej 20,733,132.17 23,814,583.94
I. Wartość sprzedanych towarów i materiałów 3,501,951.67 4,248,919.48
II. Koszt wytworzenia sprzedanych produktów 11,615,654.99 13,515,529.52
III. Koszty sprzedaży 1,393,000.58 810,368.84
IV. Koszty ogólnego zarządu 4,222,524.93 5,239,766.10
C. Zysk/Strata ze sprzedaży 1,154,019.91 3,821,134.92
D. Pozostałe przychody operacyjne 487,237.07 888,093.88
I. Przychody ze sprzedaży składników majątku trwałego 24,962.10 210.51
III. Pozostałe przychody operacyjne 462,274.97 887,883.37
E. Pozostałe koszty operacyjne 577,894.97 986,066.91
II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych 120,162.34 145,109.59
III. Inne koszty operacyjne 457,732.63 840,957.32
F. Zysk/Strata na działalności operacyjnej 1,063,362.01 3,723,161.89
G. Przychody finansowe 78,424.48 58,652.45
II. Odsetki otrzymane 42,031.97 44,490.52
IV. Aktualizacja wartości inwestycji 27,010.44 13,808.38
V. Pozostałe 9,382.07 353.55
H. Koszty finansowe 17,456.63 152,194.54
I. Odsetki 16,642.41 41,909.97
III. Aktualizacja wartości inwestycji 956.70
IV. Pozostałe 814.22 109,327.87
I. Zysk/Strata brutto na działalności gospodarczej 1,124,329.86 3,629,619.80
K. Zysk/Strata brutto 1,124,329.86 3,629,619.80
L. Obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego 225,731.00 1,071,201.00
I. Podatek dochodowy od osób prawnych lub osób fizycznych 225,731.00 1,071,201.00
O. Zysk/Strata netto 898,598.86 2,558,418.80
Sprawozdanie z przepływów środków pieniężnych, przedsiębiorstwa „D”.
200(X+1) 200X
A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
I. Wynik finansowy netto (zysk/strata) 898,598.86 2,558,418.80
II. Korekty razem 866,488.82 -557,257.73
1. Amortyzacja 584,035.90 513,796.19
3. Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) -30,358.21 24,386.90
4. Zysk (strata) na działalności inwestycyjnej -24,962.10 -210.51
5. Zmiana stanu rezerw 68,050.00 237,167.00
6. Zmiana stanu zapasów -460,560.54 -422,461.28
7. Zmiana stanu należności 1,191,695.35 -509,759.45
8. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych (z wyjątkiem pożyczek i kredytów) -251,532.98 -7,297.20
9. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych -210,288.44 -154,293.64
10. Pozostałe korekty 409.84 -238,585.74
III. Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 1,765,087.68 2,001,161.07
B. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
I. Wpływy 8,451,830.00 245,961.17
1. Zbycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych 24,962.10 108,183.40
3. Z aktywów finansowych, w tym: 8,409,784.34 3,294.37
b) w pozostałych jednostkach: 8,409,784.34 3,294.37
– zbycie aktywów finansowych 8,377,036.56
– spłata udzielonych pożyczek długoterminowych 12,816.52
– odsetki 19,931.26 3,294.37
4. Inne wpływy inwestycyjne 17,083.56 134,483.40
II. Wydatki -9,341,872.99 -1,029,737.66
1. Nabycie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych -314,072.99 -812,437.66
3. Na aktywa finansowe, w tym: -9,027,800.00 -92,116.52
b) w pozostałych jednostkach -9,027,800.00 -92,116.52
– nabycie aktywów finansowych -8,997,800.00 -79,300.00
– spłata udzielonych pożyczek długoterminowych -30,000.00 -12,816.52
III. Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej -890,042.99 -783,776.49
C. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
II. Wydatki -966,583.49 -1,527,602.07
2. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli -950,000.00 -1,200,000.00
4. Spłaty kredytów i pożyczek -300,000.00
8. Odsetki -16,583.49 -27,602.07
III. Środki pieniężne netto z działalności finansowej -966,583.49 -1,527,602.07
D. Przepływy pieniężne netto, razem -91,538.80 -310,217.49
E. Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych
F. Środki pieniężne na początek okresu 398,169.22 708,386.71
G. Środki pieniężne na koniec okresu 306,630.42 398,169.22

Studia przypadków

[Studium Przypadku 1]. Jeśli typowe przedsiębiorstwo ujawnia w swoim bilansie zysk niepodzielny na poziomie 40 000 000 zł, to czy zarząd może, bez żadnych wahań zadeklarować wypłatę 40 000 000 zł dywidend? [BH, t1, s.94]

[Studium Przypadku 2] W poprzednim roku przedsiębiorstwo RR zanotowało 5 000 000 zł zysku operacyjnego [EBIT]. Odpis amortyzacyjny wyniósł 1 000 000 zł, stopa podatkowa dla przedsiębiorstw wyniosła 19%. Majątek obrotowy spółki miał wartość 18 000 000 zł, zobowiązania bieżące 7 000 000 zł, wartość netto budynków i urządzeń 20 000 000 zł. Przedsiębiorstwo szacuje, że koszt kapitału po opodatkowaniu wyniesie 15%. Dla uproszczenia załóżmy, że jeynym elementem niepieniężnym była amortyzacja. [BH, t1, s.95]
A] Jaki był zysk netto spółki za omawiany rok?
B] Jakie były przepływy pieniężne netto firmy?
C] Jaki był zysk operacyjny netto po opodatkowaniu [NOPAT] firmy?
D] Jakie były operacyjne przepływy pieniężne firmy?
E] Jeżeli kapitał operacyjny w roku poprzednim wyniósł 26 000 000 zł, to jakie były wolne środki pieniężne (FCF) firmy w obecnym roku?
F] Jaka jest ekonomiczna wartość dodana (EVA) firmy?

[Studium Przypadku 3] W tabeli znajdującej się poniżej, jest przedstawiony bilans przedsiębiorstwa „Cosmi” sp. z o. o., w następnej tabeli, przedstawiono rachunek zysków i strat dla tego przedsiębiorstwa. Należy sporządzić sprawozdanie z przepływów pieniężnych dla przedsiębiorstwa „Cosmi” sp. z o. o., dla roku 200X, metodą pośrednią. Wiadomo, że amortyzacja/umorzenie w 200X r. była na poziomie 30 400 zł.
Tabela. Bilans przedsiębiorstwa „Cosmi” sp. z o. o.
Aktywa 200(X-1) r. 200X r. Pasywa 200(X-1) r. 200X r.
A. Aktywa trwałe
Wartości niematerialne i prawne
Rzeczowe aktywa trwałe

B. Aktywa obrotowe
Zapasy
Należności krótkoterminowe
Inwestycje krótkoterminowe
Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe 150 000
20 000
130 000

50 000
22 000
26 000
1 800
200 151 000
21 000
130 000

52 500
23 100
27 300
1 890
210 A. Kapitał własny
Kapitał podstawowy
Zysk z lat ubiegłych
Zysk netto
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania krótkoterminowe
100 000
90 000
5 000
5 000

100 000
76 000
24 000
105 250
90 000
10 000
5 250

98 250
73 000
25 250
Aktywa razem 200 000 203 500 Pasywa razem 200 000 203 500
Źródło: Opracowano na podstawie: Ustawa o rachunkowości, Dz. U. 2002, nr 76, poz. 694.

Tabela. Rachunek zysków i strat dla przedsiębiorstwa „Cosmi” sp. z o. o.
200(X-1) r. 200X r.
A.
B. Przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów
(–) Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów 300 000
161 650 315 000
169 730
C.
D.
E. = Zysk (strata) brutto ze sprzedaży (A–B)
(–) Koszty sprzedaży
(–) Koszty ogólnego zarządu 138 350
55 000
48 000 145 270
57 750
59 680
F.
G.
H. = Zysk (strata) ze sprzedaży (C–D–E)
(+) Pozostałe przychody operacyjne
(–) Pozostałe koszty operacyjne 35 350
500
4 000 27 840
520
4 200
I.
J.
K. = Zysk (strata) na działalności operacyjnej (F+G–H)
(+) Przychody finansowe
(–) Koszty finansowe 31 850
0
25 000 24 160
0
17 680
L.
M.I.
M.II. = Zysk (strata) na działalności gospodarczej (I+J–K)
(+) Zyski nadzwyczajne
(–) Straty nadzwyczajne 6 850
0
0 6 480
0
0
N.
O.
P. = Zysk (strata) brutto (L+M.I.–M.II.)
(–) Podatek dochodowy
(–) Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku 6 850
1 850a
0 6 480
1 230
0
R. = Zysk (strata) netto (N–O–P) 5 000 5 250

Tabela. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych dla przedsiębiorstwa „Cosmi” sp. z o. o., dla roku 200X.
A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
I. Zysk netto
II. Korekty o pozycje:
1. Amortyzacja
2. Zyski / straty z tytułu różnic kursowych
3. Odsetki i dywidendy otrzymane i zapłacone
4. Rezerwy na należności
5. Inne rezerwy
6. Podatek dochodowy od zysku brutto
7. Podatek dochodowy zapłacony
8. Wynik na sprzedaży składników działalności inwestycyjnej
9. Zmiana stanu zapasów
10. Zmiana stanu należności i roszczeń
11. Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych (z wyjątkiem pożyczek i kredytów)
12. Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych
13. Zmiana stanu przychodów przyszłych okresów
14. Pozostałe pozycje
III. Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej
B. Przepływy środków z działalności inwestycyjnej
I. Nabycie/Sprzedaż wartości niematerialnych i prawnych
II. Nabycie/Sprzedaż rzeczowego majątku trwałego
III. Nabycie/Sprzedaż akcji i udziałów w jednostkach zależnych
IV. Nabycie/Sprzedaż akcji i udziałów w jednostkach stowarzyszonych
V. Nabycie/Sprzedaż innych akcji, udziałów i papierów wartościowych
VI. Udzielone/Zwrócone pożyczki
VII. Otrzymane/Zwrócone dywidendy
VIII. Otrzymane/Zwrócone odsetki od inwestycji
IX. Pozostałe pozycje
X. Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej
C. Przepływy środków z działalności finansowej
I. Zaciągnięcie/Spłata długoterminowych kredytów bankowych
II. Zaciągnięcie/Spłata długoterminowych pożyczek, emisja/wykup obligacji
III. Zaciągnięcie/Spłata krótkoterminowych kredytów bankowych
IV. Zaciągnięcie/Spłata krótkoterminowych pożyczek, emisja/wykup obligacji
V. Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli
VI. Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu finansowego
VII. Wpływy z emisji akcji i dopłat
VIII. Zapłacone/zwrócone odsetki
IX. Pozostałe pozycje
X. Środki pieniężne netto z działalności finansowej
D. Zmiana stanu środków pieniężnych
E. Środki pieniężne na początek okresu
F. Środki pieniężne na koniec okresu
Źródło: R. Machała, Praktyczne zarządzanie finansami firmy, WN PWE, Warszawa 2001, s. 60.

[Studium Przypadku 4] Oszacuj:
[A] Należności, [B] zobowiązania bieżące, [C] Aktywa bieżące, [D] aktywa ogółem, [E] ROA, [F] zwykły kapitał akcyjny, [G] dług długoterminowy.
Przedsiębiorstwo Alfa posiada:

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty [SP]: 1 500
Aktywa trwałe [AT]: 451 000
[REV] [CR] Przychody ze sprzedaży: 2 050 000
zysk netto [NI]: 120 000
wskaźnik przyspieszonej płynności: 2x
wskaźnik bieżącej płynności: 3x
DSO: 45 dni
ROE: 24%

Przedsiębiorstwo Alfa NIE MA akcji uprzywilejowanych – tylko zwykły kapitał akcyjny, zobowiązania bieżące i dług długoterminowy. Nie ma zysków zatrzymanych.

[Studium Przypadku 5] Zysk operacyjny (EBIT) firmy X wynosi 680 000 zł, a odpisy amortyzacyjne 340 000 zł. Firma ta jest w 100% finansowana kapitałem własnym, a stopa płaconego przez firmę podatku to 19%. Zakładamy, że przedsiębiorstwo nie ma odpisów umorzeniowych. Jakie są: ZYSK NETTO, PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO i OPERACYJNE PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE? [BH, t1, s.96]

[Studium Przypadku 6] Przedsiębiorstwo BC ogłosiło następujący rachunek zysków i strat:
Sprzedaż: 28 000 000
Koszty operacyjne bez amortyzacji i umorzenia: 14 000 000
Zysk przed potrąceniem odsetek, podatków, amortyzacji i umorzenia (EBITDA): 14 000 000
Amortyzacja i umorzenie: 6 000 000
Zysk przed potrąceniem odsetek i podatków (EBIT): 8 000 000
Odsetki (INT): 3 000 000
Zysk przed potrąceniem podatków (EBT): 5 000 000
Podatki TAX (T = 20%): 1 000 000
Zysk netto (NI): 4 000 000

Całkowity kapitał operacyjny firmy BC wynosi 40 000 000 zł, a procentowy koszt kapitału po opodatkowaniu to 10%. Dlatego też całkowity koszt kapitału operacyjnego wynosi 4 000 000 zł. W ciągu ubiegłego roku BC zainwestowała 2 500 000 złotych netto w kapitał operacyjny. [BH, t1, s.96]
A] Jaki jest zysk NOPAT firmy BC w analizowanym roku?
B] Jakie są przepływy pieniężne netto firmy BC w analizowanym roku?
C] Jakie są operacyjne przepływy pieniężne firmy BC w analizowanym roku?
D] Jakie są wolne środki pieniężne firmy BC w analizowanym roku?
E] Jaka jest wartość EVA w firmie BC w analizowanym roku?

[Studium Przypadku 7] Przedsiębiorstwo Beta charakteryzuje się następującymi wartościami:
BILANS [w milionach zł]

AKTYWA:
Aktywa trwałe netto: 790
Zapasy: 493
Należności: 682
Środki pieniężne: 165
AKTYWA OGÓŁEM: ?

PASYWA:
Zwykły kapitał akcyjny: 850
Dług długoterminowy: 590
Krótkoterminowe papiery dłużne: ?
Zobowiązania wobec dostawców: 270
Inne zobowiązania bieżące: 250
PASYWA OGÓŁEM: ?

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT [w milionach zł]
Wpływy ze sprzedaży [REV]: 4000
Koszt wytworzenia sprzedanych produktów: ?
[a w tym]
zużycie materiałów: 1500
wynagrodzenia: 900
ogrzewanie i energia elektryczna: 140
koszty pośrednie pracy: 230
amortyzacja: 100
Zysk brutto na sprzedaży: ?
Koszty sprzedaży: 280
Koszty ogólne i administracyjne: 80
Zysk przed odsetkami i opodatkowaniem [EBIT]: ?
Koszty odsetkowe [INT]: 58
Zysk przed opodatkowaniem [EBT]: ?
Podatek [TAX] (20%): ?
Zysk netto: ?

Polecenie [A] Oblicz wskaźniki:
Beta Średnia w branży Beta B
Aktywa bieżące/zobowiązania bieżące 2x
DSO 35dni
REV/zapasy 6,7
REV/aktywa ogółem 2,9x
Zysk netto/REV 1,2%
Zysk netto/aktywa ogółem 3,4%
ROE 8,5%
Zadłużenie całkowite/aktywa ogółem 60%
Polecenie [B]: załóżmy, że Beta podwoiła sprzedaż, zapasy, zobowiązania wobec dostawców, należności i zwykły kapitał akcyjny. W jaki sposób informacja ta wpłynie na twoją analizę? Jako elementu bilansującego użyj krótkoterminowych papierów dłużnych.

[Studium Przypadku 8] Operacyjny kapitał obrotowy netto firmy RC według jej bilansu wynosi 10 000 000 zł, natomiast wartość netto jej środków trwałych to 74 000 000 zł. Średni ważony koszt kapitału wynosi 10%. Rachunek zysków i strat spółki wygląda następująco:
Wartość sprzedaży: 50 000 000
Koszty operacyjne: 37 250 000
EBIT: 12 750 000
Odsetki: 4 650 000
EBT: 8 100 000
Podatek (20%): 1 620 000
Zysk netto: 6 480 000

Jaka jest wartość EVA tej firmy? [BH, t1, s.96].

[Studium Przypadku 9] Przypuśćmy, że przedsiębiorstwo Gamma wprowadza w swojej polityce niżej wymienione zmiany. Jeśli zmiana oznacza wzrost zapotrzebowania na finansowanie zewnętrzne dla każdej stopy wzrostu sprzedaży, zaznacz (+), a jeśli spadek to zaznacz (-), natomiast brak lub nieokreśloność efektu (0). Powiedz też, jakie będzie natychmiastowe krótkoterminowe zapotrzebowanie na środki pieniężne.
[A] Wzrost stopy wypłaty dywidendy [*] [B] Firma zamawia na zewnątrz pewne składniki do swoich produktów, zamiast wytwarzać je samodzielnie. [*] [C] Firma decyduje się na natychmiastowe regulowanie zobowiązań wobec dostawców (a nie opóźnione o 30 dni jak było do tej pory) aby skorzystać z rabatu z tytułu szybkiego dokonania płatności. [*] [D] Firma podejmuje się sprzedaży na kredyt . [*] [E] Zwiększona konkurencja prowadzi do zmniejszenia marży zysku, sprzedaż pozostaje stała. [*] [F] wzrastają wydatki na reklamę [*] [G] podjęto decyzję o zastąpieniu długoterminowych obligacji hipotecznych krótkoterminowym kredytem bankowym. [*] [H] Firma przechodzi na tygodniowe wypłaty wynagrodzeń (poprzednio były one wypłacane na koniec miesiąca).

[Studium Przypadku 10] Wartość sprzedaży firmy YZ w 200X roku wyniosła 80 000 000 złotych.
Środki pieniężne 4%
Należności 25%
Zapasy 30%
Aktywa trwałe netto 50%
Zobowiązania krótkoterminowe 15%
Zobowiązania narosłe 5%
Marża zysku 4,5%
W tabeli zawarto stosunek wszystkich pozycji bilansu do wartości sprzedaży, z wyjątkiem krótkoterminowych papierów dłużnych, obligacji długoterminowych i zwykłego kapitału akcyjnego.
Stopa wypłaty dywidend wynosi 50%. 31 grudnia 200X roku saldo konta zysku nie podzielonego wynosiło 43 000 000 złotych, a wartości zwykłego kapitału akcyjnego i obligacji hipotecznych były stałe i równe kwotom z bilansu.
[A] UZUPEŁNIJ BILANS firmy na 31 grudnia 200(X+1).
Aktywa trwałe netto Zwykły kapitał akcyjny [ZKA] 4 600
Zysk nie podzielony
Obligacje hipoteczne 15 000
Zapasy Zobowiązania narosłe
Należności Zobowiązania krótkoterminowe
Środki pieniężne Krótkoterminowe papiery dłużne 6 800
Aktywa bieżące ogółem Zobowiązania bieżące ogółem
Aktywa ogółem Pasywa ogółem
[B] Załóżmy, że w 200(X+1) roku firma YZ w pełni wykorzystywała zdolności produkcyjne wszystkich składników majątku, z wyjątkiem aktywów trwałych. Jeśli zdolności te byłyby wykorzystywane w pełni, to wskaźnik aktywa trwałe / sprzedaż w 200(X+1) roku wyniósłby 40%. O ile procent mogłaby wzrosnąć sprzedaż w 200(X+2) roku w stosunku do 200(X+1) bez konieczności powiększania aktywów trwałych?
[C] Przypuśćmy, że w 200(X+2) roku przychody ze sprzedaży wzrosną o 20% w stosunku do 200(X+1). Ile potrzeba dodatkowego kapitału zewnętrznego? Przyjmijmy, że nie obowiązują założenia z punktu [B] i że całe dodatkowe finansowanie pozyskano ze sprzedaży krótkoterminowych papierów dłużnych.
[D] Załóżmy, że przeciętna branżowa poziomu należności i zapasów w porównaniu z poziomem sprzedaży wynosi odpowiednio: 17% i 26%, i że firma XY osiągnie te wielkości w 200(X+2) r. a następnie użyje uwolnionych środków do zredukowania kapitału (płacąc specjalną dywidendę z zysku nie podzielonego). Jak wpłynie to na ROE w 200(X+2) r? Przyjmijmy, że obowiązują założenia z punktu [C].

[Studium Przypadku 11] Grupa inwestorów planuje założenie nowej spółki produkującej i rozprowadzającej nowy typ karmy dla zwierząt domowych. Aby określić potrzeby finansowe, spółka poprosiła Cię o skonstruowanie bilansu PRO FORMA na 31 grudnia 200(X+1) roku, czyli na koniec pierwszego roku działalności. Sprzedaż w 200(X+1) roku prognozowana jest na 30 000 000 zł, a przeciętne wskaźniki dla branży karm dla zwierząt domowych są podane poniżej:
CR/Kapitał akcyjny 5x
Zobowiązania bieżące / kapitał akcyjny 46%
Całkowity dług / kapitał akcyjny 70%
Wskaźnik bieżącej płynności 2,22x
CR / zapasy 19x
Należności / CR 10%
Aktywa trwałe / kapitał akcyjny 68%
Marża zysku 2,5%
Stopa wypłaty dywidend 28%

[A] Uzupełnij bilans pro forma zakładając, że wskaźniki firmy nie będą odbiegać od wielkości przeciętnych dla branży.
Środki pieniężne Zobowiązania krótkoterminowe
Należności Zobowiązania długoterminowe
Zapasy Dług całkowity
Aktywa bieżące ogółem Kapitał akcyjny
Aktywa trwałe netto
Aktywa ogółem Pasywa ogółem
[B] Jeżeli grupa inwestorów obejmie w całości kapitał akcyjny, to ile kapitału będzie musiała wpłacić w 200(X+1) r.?

[Studium Przypadku 12] Firma ZABA.com.net zatrudniła Cię jako dyrektora ds. finansowych. Twoim zadaniem jest skonstruowanie sprawozdań pro forma (rachunku wyników, bilansu) na rok 200(X+1). Poniżej przedstawione są: bilans i rachunek wyników firmy dla roku 200(X).
Pierwszą rzeczą na jaką musisz zwrócić uwagę, to zależność między pozycjami ze sprawozdań finansowych a sprzedażą. Podatki będą wynosić tak jak dotychczas (40%). W 200(X+1) roku przewidywany jest wzrost sprzedaży o 35% w porównaniu z rokiem 200(X). Zdolności produkcyjne środków trwałych w 200(X) roku były w pełni wykorzystywane. Dodatkowe niezbędne środki zewnętrzne będą zaspokojone w następujących proporcjach: 3% – krótkoterminowe papiery dłużne, 40% – zadłużenie długoterminowe, 57% – nowy kapitał akcyjny. Bieżąca cena rynkowa akcji wynosi 27 złotych, a w obiegu znajduje się 1 000 000 akcji.
Sprzedaż netto [CR] 12 000
Koszt wytw. sprz. prd. 8 000
Zysk brutto na sprz. 4 000
Koszty administrac. 1 000
Koszty pozostałe 700
EBIT 2 300
Koszty odsetkowe 300
EBT 2 000
Podatki (40%) 800
Zysk netto 1 200
Dywidenda 600
Zmiana zysku npodziel 600
Środki pieniężne 80 Zobowiązania krótkoterminowe 280
Należności 550 Krótkoterminowe papiery dłużne 240
Zapasy 630 Zobowiązania narosłe 80
Aktywa bieżące ogółem 1 260 Zobowiązania bieżące ogółem 600
Aktywa trwałe netto 5 740 Obligacje długoterminowe 1 900
Zwykły kapitał akcyjny [ZKA] 1 600
Zysk nie podzielony 2 900
Aktywa ogółem 7 000 Pasywa ogółem 7 000

Zatem DPS wynosiło za rok 200(X): 600 000 / 1 000 000 = 0,6 zł. W roku 200(X+1), firma chce zwiększyć dywidendę do 0,7 zł na akcję. Oczekuje się, że oprocentowanie nowego długu krótkoterminowego wyniesie 10%, a długoterminowego 12%.
Zmienna Stosunek do sprzedaży
Koszt sprzedanych towarów 0,67CR
Koszty administracyjne 400 000 0,05  CR
Koszty pozostałe 0.58  CR
Środki pieniężne 0,0067  CR
Należności 0,046  CR
Zapasy 30 + 0,05  CR
Środki trwałe netto 0,48  CR
Zobowiązania krótkoterminowe 0,023  CR
Zobowiązania narosłe 0,007  CR

Sporządź wstępny rachunek wyników i bilans pro forma na rok 200(X+1). Jakie jest zapotrzebowanie na finansowanie zewnętrzne? W jaki sposób zostanie ono zaspokojone (zignoruj wpływ sprzężeń zwrotnych w finansowaniu).

[Studium Przypadku 13] Firma X osiąga następujące wielkości wskaźników: A*/S=1,6, L*/S=0,4, marża zysku netto na sprzedaży = 10%, wskaźnik wypłaty dywidendy jest równy 45%. W ostatnim roku sprzedaż wyniosła 100 mln. Zakładając, że powyższe wskaźniki pozostaną stałe, wykorzystaj formułę AFN w celu określenia maksymalnego wzrostu sprzedaży, który może osiągnąć firma bez konieczności pozyskiwania funduszy niespontanicznych.
Średnie wielkości niektórych wskaźników finansowych dla wybranych branż (200X r.) .
Spożywcza Włókiennicza Drzewna Wydawnicza Chemiczna Koks, rafinacja ropy naftowej… Budownictwo Urz.biurowe i komputery Ogółem
śr. / σ śr. / σ śr. / σ śr. / σ śr. / σ śr. / σ śr. / σ śr. / σ śr. / σ
ROA 1,7 / 2,04 1,34 / 2,41 3,05 / 2,36 2,03 / 3,36 2,83 / 2,67 2,74 / 1,44 1,75 / 2,13 4,19 / 3,48 1,86 / 2,57
ROE 2,58 / 3,36 1,72 / 4,18 4,37 / 5,54 3,19 / 4,27 3,25 / 3,70 3,84 / 2,41 3,45 / 4,77 6,9 / 5,79 3,13 / 4,71
Rentowność sprzedaży netto 1,87 / 2,48 1,64 / 6,06 3,28 / 3,65 2,76 / 6,47 4,52 / 5,54 2,08 / 1,70 2,22 / 2,8 2,99 / 2,71 2,38 / 3,53
WBP 1,24 / 0,6 1,55 / 0,85 1,37 / 0,69 1,53 / 0,87 1,98 / 1,18 1,32 / 0,19 1,4 / 0,61 1,59 / 0,53 1,43 / 0,78
WPP 0,8 / 0,45 0,81 / 0,5 0,81 / 0,46 1,15 / 0,67 1,31 / 0,79 0,78 / 0,32 1,12 / 0,61 1,1 / 0,32 1,04 / 0,67
WŚP 0,11 / 0,14 0,11 / 0,12 0,1 / 0,13 0,34 / 0,41 0,24 / 0,29 0,03 / 0,02 0,27 / 0,31 0,23 / 0,13 0,28 / 0,35
DSO 35,5 / 20,7 43,4 / 25,5 34,2 / 20,7 48,96 / 28,3 53,7 / 27 23,3 / 4,16 58,4 / 33,9 40,1 / 22 41,9 / 28
OOSZ 27,9 / 17,9 34,02 / 25,1 34,8 / 19,3 43,2 / 31,3 34,2 / 25,2 28,3 / 19,2 45,96 / 29,3 28,2 / 8,8 35,8 / 25,4
OKZAP 26,6 / 21,2 56,5 / 36,1 37,6 / 22,8 23,6 / 21,9 35,7 / 21,2 27,7 / 12,8 15,6 / 15,1 16,7 / 7,92 25,7 / 23,6
Pokrycie finansowe majątku 1,08 / 0,55 1,2 / 0,55 1,31 / 0,84 1,86 / 1,59 1,56 / 0,82 1,50 / 0,8 1,54 / 1,1 12,24 / 1,24 1,29 / 0,86
Trwałość struktury finansow. 0,59 / 0,2 0,63 / 0,2 0,56 / 0,21 0,6 / 0,25 0,71 / 0,17 0,54 / 0,23 0,51 / 0,25 0,48 / 0,2 0,59 / 0,27
Średnie wielkości niektórych wskaźników finansowych dla wybranych branż (200(X+1) r.) .

Spożywcza Włókiennicza Chemiczna Urz.biurowe i komputery Ogółem
śr. / σ śr. / σ śr. / σ śr. / σ śr. / σ
ROA 1,82 / 2,01 1,71 / 2,69 3,02 / 2,6 4,28 / 3,50 2,27 / 3,26
ROE 2,95 / 3,58 2,95 / 3,82 4,22 / 3,88 7,93 / 6 4,84 / 7,5
Rentowność sprzedaży netto
2,37 / 2,96
4,14 / 5,46
6,12 / 5,21
4,6 / 3,74
38,6 / 5,99
WBP 1,25 / 0,56 1,65 / 0,90 2,01 / 1,13 1,85 / 0,87 1,72 / 1,1
WPP 0,79 / 0,43 0,86 / 0,57 1,35 / 0,8 1,08 / 0,43 1,24 / 0,94
WŚP 0,11 / 0,14 0,12 / 0,13 0,24 / 0,29 0,35 / 0,34 0,42 / 0,57
DSO (OSN) 33,4/19,83 40,6 / 20,13 52,86 / 28,8 44,54 / 24,77 43,33 / 30,9
OOSZ 27,66/17,07 39,4 / 23,15 31,89 / 18,33 39,86 / 14,53 36,35 / 27,14
OKZAP 26,34/20,97 57,51 / 35,96 40,42 / 22,29 33,68 / 20,18 29,44 / 29,14
Pokrycie finansowe majątku
1,02 / 0,51
1,27 / 0,62
1,39 / 0,62
3,69 / 3,18
1,48 / 1,09
Trwałość struktury finansow.
0,59 / 0,19
0,65 / 0,2
0,7 / 0,17
0,49 / 0,2
0,62 / 0,24

Wskaźniki beta – przydatne do szacowania stopy kosztu kapitału własnego

Aby oszacować koszt kapitału zwykłego pochodzącego z zysków zatrzymanych na podstawie powyższych danych, można posłużyć się modelem równowagi rynku kapitałowego i wykorzystać wzór: . Koszt kapitału własnego zwykłego pochodzącego z zysków zatrzymanych, oszacowany na podstawie modelu CAPM, związany jest tzw. równanie Hamady : 

________________________________________
Industry Name Number of Firms Average Beta Market D/E Ratio Tax Rate Unlevered Beta Cash/Firm Value Unlevered Beta corrected for cash
Advertising 40 1.60 40.78% 14.93% 1.19 9.82% 1.32
Aerospace/Defense 69 1.19 16.18% 21.13% 1.06 5.20% 1.12
Air Transport 49 1.40 48.14% 17.38% 1.00 13.46% 1.15
Apparel 57 0.87 19.85% 25.25% 0.76 6.50% 0.81
Auto & Truck 28 1.54 98.16% 22.92% 0.88 11.96% 1.00
Auto Parts 56 1.45 46.73% 17.75% 1.05 10.38% 1.17
Bank 504 0.63 42.17% 27.88% 0.48 6.76% 0.52
Bank (Canadian) 8 0.67 5.91% 19.07% 0.64 2.87% 0.66
Bank (Midwest) 38 0.85 39.81% 27.80% 0.66 7.39% 0.72
Beverage 44 0.89 11.48% 16.73% 0.81 1.91% 0.82
Biotechnology 103 1.51 9.09% 4.11% 1.38 9.73% 1.53
Building Materials 49 1.07 29.48% 23.79% 0.87 4.97% 0.92
Cable TV 23 1.56 59.85% 20.04% 1.06 3.83% 1.10
Canadian Energy 13 0.80 16.68% 27.13% 0.71 1.14% 0.72
Chemical (Basic) 19 1.52 15.59% 16.97% 1.35 2.91% 1.39
Chemical (Diversified) 37 1.16 13.80% 26.20% 1.05 4.31% 1.10
Chemical (Specialty) 90 1.06 17.92% 19.01% 0.93 5.01% 0.98
Coal 18 1.71 14.12% 10.36% 1.52 1.67% 1.55
Computer Software/Svcs 376 1.56 3.44% 10.75% 1.51 8.68% 1.66
Computers/Peripherals 144 1.86 5.77% 8.41% 1.77 10.02% 1.97
Diversified Co. 107 1.03 15.96% 19.54% 0.92 4.98% 0.96
Drug 368 1.78 7.79% 5.95% 1.66 8.65% 1.82
E-Commerce 56 2.08 3.36% 15.82% 2.02 11.84% 2.29
Educational Services 39 1.27 1.35% 20.74% 1.26 6.25% 1.34
Electric Util. (Central) 25 0.93 72.72% 26.66% 0.61 1.80% 0.62
Electric Utility (East) 27 0.84 46.30% 29.51% 0.63 1.37% 0.64
Electric Utility (West) 17 0.88 60.31% 31.69% 0.62 2.91% 0.64
Electrical Equipment 86 1.35 80.88% 14.92% 0.80 8.50% 0.87
Electronics 179 1.32 14.17% 13.25% 1.17 11.42% 1.32
Entertainment 93 1.53 37.17% 15.50% 1.17 5.13% 1.23
Entertainment Tech 38 2.06 2.79% 9.03% 2.01 14.76% 2.35
Environmental 89 1.00 45.33% 11.44% 0.71 1.93% 0.73
Financial Svcs. (Div.) 294 1.14 193.48% 17.36% 0.44 9.30% 0.48
Food Processing 123 0.77 18.03% 19.34% 0.67 2.23% 0.69
Food Wholesalers 19 0.79 48.30% 31.85% 0.60 4.76% 0.63
Foreign Electronics 10 1.08 20.91% 33.95% 0.95 16.87% 1.15
Furn/Home Furnishings 39 1.10 31.44% 23.96% 0.89 5.74% 0.94
Grocery 15 0.99 30.21% 28.20% 0.81 2.08% 0.83
Healthcare Information 38 0.91 12.70% 14.55% 0.82 9.01% 0.90
Heavy Construction 12 1.25 3.60% 29.84% 1.21 8.60% 1.33
Home Appliance 11 0.95 21.66% 15.98% 0.81 4.63% 0.85
Homebuilding 36 1.64 128.82% 23.61% 0.83 9.41% 0.92
Hotel/Gaming 75 1.25 35.53% 12.97% 0.96 2.80% 0.99
Household Products 28 0.89 17.13% 29.49% 0.80 2.34% 0.82
Human Resources 35 1.38 7.51% 23.43% 1.30 13.63% 1.51
Industrial Services 196 1.22 23.79% 16.12% 1.02 6.33% 1.09
Information Services 38 1.05 10.06% 19.94% 0.97 3.80% 1.01
Insurance (Life) 40 0.94 8.38% 27.97% 0.89 9.72% 0.99
Insurance (Prop/Cas.) 87 0.89 1.21% 19.80% 0.88 1.49% 0.90
Internet 266 1.97 1.83% 6.76% 1.94 7.36% 2.09
Investment Co. 18 0.71 0.54% 0.00% 0.71 1.04% 0.71
Investment Co.(Foreign) 15 1.31 0.00% 2.20% 1.31 4.08% 1.36
Machinery 126 1.19 23.74% 22.70% 1.01 3.56% 1.04
Manuf. Housing/RV 18 1.92 14.24% 16.88% 1.71 12.70% 1.96
Maritime 52 0.87 50.70% 5.49% 0.59 3.98% 0.62
Medical Services 178 1.10 19.18% 16.18% 0.95 8.79% 1.04
Medical Supplies 274 1.43 8.04% 11.47% 1.34 4.20% 1.40
Metal Fabricating 37 1.19 10.16% 18.27% 1.10 3.96% 1.14
Metals & Mining (Div.) 78 1.05 6.57% 7.73% 0.99 2.30% 1.02
Natural Gas (Div.) 31 0.93 30.04% 22.37% 0.75 1.72% 0.77
Natural Gas Utility 26 0.78 66.33% 25.92% 0.52 2.14% 0.53
Newspaper 18 1.21 50.03% 22.27% 0.87 2.06% 0.89
Office Equip/Supplies 25 1.13 32.20% 27.71% 0.92 7.23% 0.99
Oil/Gas Distribution 15 0.72 39.45% 5.20% 0.52 2.50% 0.53
Oilfield Svcs/Equip. 113 1.10 11.25% 20.11% 1.01 3.51% 1.05
Packaging & Container 35 1.12 52.48% 21.03% 0.79 3.16% 0.82
Paper/Forest Products 39 0.93 40.85% 14.27% 0.69 5.64% 0.73
Petroleum (Integrated) 26 1.02 7.96% 32.20% 0.97 3.83% 1.01
Petroleum (Producing) 186 1.00 19.09% 14.95% 0.86 1.27% 0.87
Pharmacy Services 19 1.07 9.79% 21.25% 0.99 1.90% 1.01
Power 58 1.87 11.96% 8.06% 1.69 1.67% 1.72
Precious Metals 84 1.11 7.19% 4.90% 1.04 6.10% 1.11
Precision Instrument 103 1.66 10.40% 16.50% 1.53 10.49% 1.71
Property Management 12 0.91 87.17% 15.99% 0.52 7.04% 0.56
Publishing 40 1.35 34.25% 15.56% 1.05 2.10% 1.07
R.E.I.T. 147 0.90 40.49% 1.16% 0.64 7.46% 0.70
Railroad 16 1.23 26.06% 32.19% 1.04 2.23% 1.07
Recreation 73 1.54 28.20% 18.25% 1.25 5.26% 1.32
Reinsurance 11 1.01 6.45% 10.70% 0.96 14.16% 1.12
Restaurant 75 0.93 14.33% 20.74% 0.83 3.19% 0.86
Retail (Special Lines) 164 1.26 12.39% 22.68% 1.15 10.71% 1.28
Retail Automotive 16 1.58 42.14% 36.04% 1.24 4.11% 1.30
Retail Building Supply 9 1.23 19.39% 37.24% 1.10 1.54% 1.12
Retail Store 42 1.11 17.29% 24.46% 0.98 4.54% 1.03
Securities Brokerage 31 1.66 123.16% 22.95% 0.85 13.25% 0.98
Semiconductor 138 2.59 4.53% 11.65% 2.49 11.18% 2.81
Semiconductor Equip 16 2.51 8.91% 25.66% 2.35 13.98% 2.74
Shoe 20 1.47 2.62% 32.17% 1.44 8.51% 1.58
Steel (General) 26 1.71 11.01% 30.16% 1.59 7.66% 1.72
Steel (Integrated) 14 1.97 18.90% 23.94% 1.73 5.82% 1.83
Telecom. Equipment 124 1.98 5.51% 12.78% 1.89 14.61% 2.21
Telecom. Services 152 1.34 33.71% 12.42% 1.03 3.35% 1.07
Thrift 234 0.59 26.20% 20.69% 0.49 8.04% 0.53
Tobacco 11 0.70 7.54% 27.57% 0.66 2.07% 0.68
Toiletries/Cosmetics 21 0.85 16.22% 18.34% 0.75 4.87% 0.79
Trucking 32 1.04 48.80% 31.50% 0.78 5.26% 0.82
Utility (Foreign) 6 1.01 3.09% 0.00% 0.98 4.53% 1.03
Water Utility 16 0.78 50.95% 33.23% 0.58 1.05% 0.59
Wireless Networking 74 2.20 14.09% 11.52% 1.96 5.23% 2.07
Market 7364 1.24 25.12% 16.25% 1.03 6.02% 1.09
________________________________________

Last Updated in January 2008
By Aswath Damodaran